Zadanie 12, matura maj 2024, matematyka rozszerzona

6 pktobliczenioweśrednie 57%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie

x2 − (3m + 1) ⋅ x + 2m2 + m + 1 = 0

ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 spełniające warunek

x13 + x23 + 3 ⋅ x1 ⋅ x2 ⋅ (x1 + x2 − 3) ≤ 3m − 7

Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

m∈(−∞,−3)m\in(-\infty,-3).

I etap

Trójmian ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste wtedy i tylko wtedy, gdy Δ > 0:

[−(3m + 1)]2 − 4(2m2 + m + 1) > 0,

m2 + 2m − 3 > 0,

(m − 1)(m + 3) > 0.

Stąd m∈(−∞,−3)∪(1,+∞)m\in(-\infty,-3)\cup(1,+\infty).

II etap

Ze wzorów Viète’a x1 + x2 = 3m + 1, x1x2 = 2m2 + m + 1. Warunek dotyczący pierwiastków przekształcamy równoważnie:

x13 + x23 + 3x1x2(x1 + x2 − 3) ≤ 3m − 7,

(x1 + x2)3 − 9x1x2 ≤ 3m − 7,

(3m + 1)3 − 9(2m2 + m + 1) ≤ 3m − 7,

27m3 + 9m2 − 3m − 1 ≤ 0,

(3m)3 − 13 + 9m2 − 3m ≤ 0,

(3m − 1)(9m2 + 3m + 1) + 3m(3m − 1) ≤ 0,

(3m − 1)(9m2 + 6m + 1) ≤ 0,

(3m − 1)(3m + 1)2 ≤ 0.

Zatem m∈(−∞,13]m\in(-\infty,\frac13].

III etap

Wyznaczamy część wspólną zbiorów (−∞,−3)∪(1,+∞)(-\infty,-3)\cup(1,+\infty) i (−∞,13](-\infty,\frac13]. Ostatecznie m∈(−∞,−3)m\in(-\infty,-3).

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów. Punkty za etapy sumują się do 6.

Pierwszy etap – rozwiązanie nierówności Δ > 0 (1 punkt).

1 pkt

poprawne rozwiązanie nierówności Δ > 0: m∈(−∞,−3)∪(1,+∞)m\in(-\infty,-3)\cup(1,+\infty).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, to za tę część rozwiązania otrzymuje 0 punktów.

Drugi etap – wyznaczenie wartości m, dla których jest spełniony warunek x13 + x23 + 3x1x2(x1 + x2 − 3) ≤ 3m − 7 (4 punkty).

4 pkt

rozwiązanie nierówności z jedną niewiadomą m równoważnej podanemu warunkowi: m∈(−∞,13]m\in(-\infty,\frac13].

3 pkt

zapisanie nierówności z jedną niewiadomą m równoważnej podanemu warunkowi w postaci W(m) ≤ 0, gdzie W(m) jest iloczynem co najmniej dwóch wielomianów stopni dodatnich, np. (3m − 1)(3m + 1)2 ≤ 0, (9m2 − 1)(3m + 1) ≤ 0, 27(m−13)(m+13)2≤027(m-\frac13)(m+\frac13)^2\le0

– zapisanie nierówności z jedną niewiadomą m równoważnej podanemu warunkowi w postaci 27m3 + 9m2 − 3m − 1 ≤ 0 oraz wyznaczenie jednego z pierwiastków wielomianu 27m3 + 9m2 − 3m − 1.

albo

2 pkt

zapisanie nierówności z jedną niewiadomą m równoważnej podanemu warunkowi, np. (3m + 1)3 − 9(2m2 + m + 1) ≤ 3m − 7.

1 pkt

przekształcenie nierówności x13 + x23 + 3x1x2(x1 + x2 − 3) ≤ 3m − 7 do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, np. (x1 + x2)3 − 9x1x2 ≤ 3m − 7.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Trzeci etap – wyznaczenie wszystkich wartości m spełniających jednocześnie oba warunki (1 punkt).

1 pkt

poprawne wyznaczenie wszystkich wartości parametru m, które spełniają jednocześnie Δ > 0 oraz x13 + x23 + 3x1x2(x1 + x2 − 3) ≤ 3m − 7: m∈(−∞,−3)m\in(-\infty,-3).

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający w etapie I lub II popełni błąd, który nie jest błędem rachunkowym, to za III etap otrzymuje 0 punktów.

2. Jeżeli zdający w etapach I i II nie popełni błędów innych niż rachunkowe i otrzyma zbiory rozwiązań, które nie są rozłączne i żaden z nich nie jest zbiorem liczb rzeczywistych, a następnie poprawnie wyznaczy część wspólną zbiorów rozwiązań z etapów I i II, to za III etap może otrzymać 1 punkt.

3. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania popełni błąd – przyjmie, że x1 + x2 = ±(2m2 + m + 1) lub x1x2 = ±(3m + 1), lub x1+x2=±b2ax_1+x_2=\pm\frac b{2a}, to za II etap może otrzymać co najwyżej 2 punkty (1 punkt za przekształcenie nierówności do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a oraz 1 punkt za konsekwentne rozwiązanie nierówności do końca), a za III etap otrzymuje 0 punktów.

4. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania popełni błąd, który nie jest rachunkowy, np. pominie istotne nawiasy przy przekształcaniu nierówności do postaci pozwalającej na bezpośrednie zastosowanie wzorów Viète’a, przyjmie x13 + x23 = (x1 + x2)[(x1 + x2)2 − x1x2] lub przyjmie x13 + x23 = (x1 + x2)3, i konsekwentnie do popełnionego błędu doprowadzi rozwiązanie II etapu zadania do końca, to może uzyskać co najwyżej 2 punkty za II etap (1 punkt za zastosowanie wzorów Viète’a oraz 1 punkt za konsekwentne rozwiązanie nierówności do końca), a za III etap otrzymuje 0 punktów.

5. Jeżeli w II etapie rozwiązania zdający popełni błędy i otrzyma nierówność V(m) ≤ 0, to za podanie zbioru rozwiązań nierówności otrzymuje 1 punkt tylko wtedy, gdy wielomian V jest stopnia trzeciego i ma co najmniej dwa różne pierwiastki rzeczywiste.

6. Jeżeli zdający wprowadza dodatkowe założenie, które nie wynika z warunków zadania (np. x1 + x2 > 0, x1x2 > 0), to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 5 punktów (co najwyżej 1 punkt za I etap i co najwyżej 4 punkty za II etap).

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Należy uwzględnić warunek istnienia dwóch różnych pierwiastków rzeczywistych oraz prawidłowo rozwiązać nierówność algebraiczną otrzymaną z warunku na pierwiastkami.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.