Zadanie 10, matura maj 2024, matematyka rozszerzona

5 pktobliczenioweśrednie 57%Maj 2024

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Rozwiąż równanie

sin⁡(4x)−sin⁡(2x)=4cos⁡2x−3\sin(4x) - \sin(2x) = 4\cos^2 x - 3

w zbiorze [0, 2π]. Zapisz obliczenia.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

π6,π4,5π6,7π6,5π4,11π6\frac{\pi}{6}, \frac{\pi}{4}, \frac{5\pi}{6}, \frac{7\pi}{6}, \frac{5\pi}{4}, \frac{11\pi}{6}

Stosujemy wzory na sinus i cosinus podwojonego kąta i przekształcamy równanie równoważnie: sin⁡(4x)−sin⁡(2x)=4cos⁡2x−3\sin(4x) - \sin(2x) = 4\cos^2 x - 3, czyli 2sin⁡(2x)cos⁡(2x)−sin⁡(2x)=2cos⁡(2x)−12\sin(2x)\cos(2x) - \sin(2x) = 2\cos(2x) - 1.

Stąd sin⁡(2x)[2cos⁡(2x)−1]=2cos⁡(2x)−1\sin(2x)[2\cos(2x) - 1] = 2\cos(2x) - 1, czyli [sin⁡(2x)−1][2cos⁡(2x)−1]=0[\sin(2x) - 1][2\cos(2x) - 1] = 0.

Rozwiązujemy sin⁡(2x)=1\sin(2x) = 1: 2x=π2+2kπ2x = \frac{\pi}{2} + 2k\pi, czyli x=π4+kπx = \frac{\pi}{4} + k\pi. W zbiorze [0, 2π]: π4,5π4\frac{\pi}{4}, \frac{5\pi}{4}.

Rozwiązujemy cos⁡(2x)=12\cos(2x) = \frac{1}{2}: 2x=π3+2kπ2x = \frac{\pi}{3} + 2k\pi lub 2x=−π3+2kπ2x = -\frac{\pi}{3} + 2k\pi, czyli x=π6+kπx = \frac{\pi}{6} + k\pi lub x=−π6+kπx = -\frac{\pi}{6} + k\pi. W zbiorze [0, 2π]: π6,5π6,7π6,11π6\frac{\pi}{6}, \frac{5\pi}{6}, \frac{7\pi}{6}, \frac{11\pi}{6}. W powyższych zapisach k∈Zk\in\mathbb Z.

Sposób II

Stosujemy wzory na sinus i cosinus podwojonego kąta:

2sin⁡2xcos⁡2x−sin⁡2x=4(1−sin⁡2x)−32\sin2x\cos2x-\sin2x=4(1-\sin^2x)-3,

2sin⁡2x(1−2sin⁡2x)−sin⁡2x=1−4sin⁡2x2\sin2x(1-2\sin^2x)-\sin2x=1-4\sin^2x,

sin⁡2x(1−4sin⁡2x)=1−4sin⁡2x\sin2x(1-4\sin^2x)=1-4\sin^2x,

(sin⁡2x−1)(1−4sin⁡2x)=0(\sin2x-1)(1-4\sin^2x)=0.

Stąd sin⁡2x=1\sin2x=1 lub sin⁡x=12\sin x=\frac12, lub sin⁡x=−12\sin x=-\frac12.

Pierwsze równanie daje x=π4+kπx=\frac\pi4+k\pi, więc w przedziale [0, 2π] otrzymujemy π4\frac\pi4, 5π4\frac{5\pi}4.

Z sin⁡x=12\sin x=\frac12 otrzymujemy x=π6+2kπx=\frac\pi6+2k\pi lub x=5π6+2kπx=\frac{5\pi}6+2k\pi, więc w podanym przedziale π6\frac\pi6, 5π6\frac{5\pi}6.

Z sin⁡x=−12\sin x=-\frac12 otrzymujemy x=−π6+2kπx=-\frac\pi6+2k\pi lub x=−5π6+2kπx=-\frac{5\pi}6+2k\pi, więc w podanym przedziale 11π6\frac{11\pi}6, 7π6\frac{7\pi}6. We wszystkich wzorach k∈Zk\in\mathbb Z.

Zatem rozwiązaniami są π6\frac\pi6, π4\frac\pi4, 5π6\frac{5\pi}6, 7π6\frac{7\pi}6, 5π4\frac{5\pi}4, 11π6\frac{11\pi}6.

Schemat punktowania

5 pkt

zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: π6\frac\pi6, π4\frac\pi4, 5π6\frac{5\pi}6, 7π6\frac{7\pi}6, 5π4\frac{5\pi}4, 11π6\frac{11\pi}6.

4 pkt

zapisanie alternatywy równań sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub 2cos⁡2x−1=02\cos2x-1=0 oraz rozwiązanie jednego z równań tej alternatywy w zbiorze [0, 2π] (lub obydwu w zbiorze R\mathbb R), np. π4\frac\pi4, 5π4\frac{5\pi}4 dla pierwszego równania; π6\frac\pi6, 7π6\frac{7\pi}6, 5π6\frac{5\pi}6, 11π6\frac{11\pi}6 dla drugiego; albo x=π4+kπx=\frac\pi4+k\pi dla pierwszego oraz x=π6+kπx=\frac\pi6+k\pi lub x=−π6+kπx=-\frac\pi6+k\pi dla drugiego, gdzie k∈Zk\in\mathbb Z

– zapisanie alternatywy trzech równań sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub sin⁡x=12\sin x=\frac12, lub sin⁡x=−12\sin x=-\frac12 oraz rozwiązanie jednego z równań tej alternatywy w zbiorze [0, 2π] (lub co najmniej dwóch z tych równań w zbiorze R\mathbb R),

ALBO

– zapisanie alternatywy trzech równań sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub cos⁡x=32\cos x=\frac{\sqrt3}{2}, lub cos⁡x=−32\cos x=-\frac{\sqrt3}{2} oraz rozwiązanie jednego z równań tej alternatywy w zbiorze [0, 2π] (lub co najmniej dwóch z tych równań w zbiorze R\mathbb R).

albo

3 pkt

przekształcenie równoważne równania sin⁡4x−sin⁡2x=4cos⁡2x−3\sin4x-\sin2x=4\cos^2x-3 do postaci alternatywy dwóch równań trygonometrycznych, np. sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub 2cos⁡2x−1=02\cos2x-1=0; sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub 1−4sin⁡2x=01-4\sin^2x=0; sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0 lub 4cos⁡2x−3=04\cos^2x-3=0

– przekształcenie równoważne równania do postaci (sin⁡2x−1)(2cos⁡2x−1)=0(\sin2x-1)(2\cos2x-1)=0 lub (sin⁡2x−1)(1−4sin⁡2x)=0(\sin2x-1)(1-4\sin^2x)=0, lub (4cos⁡2x−3)(sin⁡2x−1)=0(4\cos^2x-3)(\sin2x-1)=0.

albo

2 pkt

przekształcenie równania do postaci:

sin⁡2x(2cos⁡2x−1)=2cos⁡2x−1\sin2x(2\cos2x-1)=2\cos2x-1 lub

sin⁡2x(4cos⁡2x−3)=4cos⁡2x−3\sin2x(4\cos^2x-3)=4\cos^2x-3, lub

sin⁡2x(1−4sin⁡2x)=1−4sin⁡2x\sin2x(1-4\sin^2x)=1-4\sin^2x, lub

2sin⁡xcos⁡x(2cos⁡2x−1)=2cos⁡2x−12\sin x\cos x(2\cos2x-1)=2\cos2x-1, lub

2sin⁡xcos⁡x(4cos⁡2x−3)=4cos⁡2x−32\sin x\cos x(4\cos^2x-3)=4\cos^2x-3, lub

2sin⁡xcos⁡x(1−4sin⁡2x)=1−4sin⁡2x2\sin x\cos x(1-4\sin^2x)=1-4\sin^2x, lub

2(4cos⁡3x−3cos⁡x)sin⁡x=4cos⁡2x−32(4\cos^3x-3\cos x)\sin x=4\cos^2x-3.

1 pkt

zastosowanie wzoru na sinus podwojonego kąta lub cosinus podwojonego kąta, lub różnicę sinusów i zapisanie równania w postaci 2sin⁡2xcos⁡2x−sin⁡2x=4cos⁡2x−32\sin2x\cos2x-\sin2x=4\cos^2x-3 lub sin⁡4x−sin⁡2x=2cos⁡2x−1\sin4x-\sin2x=2\cos2x-1, lub 2cos⁡3xsin⁡x=4cos⁡2x−32\cos3x\sin x=4\cos^2x-3.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający przed uzyskaniem trygonometrycznych równań elementarnych popełni jedynie błędy rachunkowe i otrzyma równania elementarne, z których co najmniej jedno ma dwie serie rozwiązań w zbiorze liczb rzeczywistych, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.

2. Jeżeli zdający popełni błędy inne niż rachunkowe i uzyska błędną alternatywę (albo błędną postać iloczynową), ale jednym z równań tej alternatywy jest: sin⁡2x−1=0\sin2x-1=0, 2cos⁡2x−1=02\cos2x-1=0, 4cos⁡2x−3=04\cos^2x-3=0, 1−4sin⁡2x=01-4\sin^2x=0, i to równanie rozwiąże w przedziale [0, 2π], to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający dzieli obie strony równania przez wyrażenie a(x), zawierające niewiadomą x i nie rozważy przypadku a(x) = 0, ale konsekwentnie rozwiąże otrzymane równanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

4. Jeżeli zdający popełnia jednokrotnie błąd polegający na niepoprawnym zastosowaniu wzorów trygonometrycznych i konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe przed uzyskaniem równań elementarnych i otrzyma równania elementarne mające rozwiązania, może otrzymać co najwyżej 4 punkty. Jeżeli dzieli obie strony przez wyrażenie zawierające niewiadomą bez rozważenia przypadku zerowania się, może otrzymać co najwyżej 3 punkty.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.