Zadanie 2, matura maj 2025, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyWykaż, że dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej a i dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej b takich, że , prawdziwa jest nierówność
(a + 2b)3 > 8a2b + 16ab2
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Przekształcamy równoważnie nierówność, korzystając ze wzoru na sześcian sumy:
(a + 2b)3 > 8a2b + 16ab2
a3 + 6a2b + 12ab2 + 8b3 − 8a2b − 16ab2 > 0
a3 − 2a2b − 4ab2 + 8b3 > 0
a2(a − 2b) − 4b2(a − 2b) > 0
(a − 2b)(a2 − 4b2) > 0
(a − 2b)2(a + 2b) > 0
Z założenia a > 0 i b > 0, więc a + 2b > 0.
Ponieważ , więc a − 2b ≠ 0 i wtedy (a − 2b)2 > 0 jako kwadrat liczby rzeczywistej różnej od zera.
Zatem (a − 2b)2(a + 2b) jest dodatnie jako iloczyn liczb dodatnich, co kończy dowód.
Sposób II
Przekształcamy nierówność równoważnie: (a + 2b)3 > 8ab(a + 2b), czyli (a + 2b)[(a + 2b)2 − 8ab] > 0. Po rozwinięciu kwadratu otrzymujemy (a + 2b)(a2 − 4ab + 4b2) > 0, czyli (a − 2b)2(a + 2b) > 0. Ponieważ a, b > 0 i a ≠ 2b, oba czynniki są dodatnie, więc nierówność jest prawdziwa.
Sposób III
Dla ustalonego b > 0 rozważamy f(a) = (a + 2b)3 − 8a2b − 16ab2, . Pochodna ma postać f′(a) = 3(a + 2b)2 − 16ba − 16b2 = 3a2 − 4ba − 4b2. Równanie f′(a) = 0 daje lub a = 2b; tylko drugi pierwiastek należy do dziedziny.
Dla pochodna jest ujemna, a dla dodatnia. Zatem f maleje na (0, 2b] i rośnie na [2b, +∞), więc osiąga jedyną wartość najmniejszą dla a = 2b. Wartość ta wynosi f(2b) = (2b + 2b)3 − 8(2b)2b − 16(2b)b2 = 0. Dla a > 0, a ≠ 2b, mamy więc f(a) > 0, co jest żądaną nierównością.
Schemat punktowania
poprawne przekształcenia i przeprowadzenie pełnego rozumowania (tj. spełnienie kryterium za 2 punkty oraz zapisanie, że a + 2b > 0 oraz uzasadnienie, że dla liczb spełniających warunek zachodzi (a − 2b)2 > 0).
przekształcenie nierówności do postaci (a − 2b)2(a + 2b) > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a − 2b)2 > 0 ALBO – uzasadnienie, że funkcja f osiąga wartość najmniejszą dla a = 2b.
zastosowanie wzoru na sześcian sumy i przekształcenie nierówności do postaci a2(a − 2b) − 4b2(a − 2b) > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a + 2b)[(a + 2b)2 − 8ab] > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a + 2b)2 > 8ab ALBO – rozważenie funkcji f(a) = a3 − 2ba2 − 4b2a + 8b3 określonej dla a > 0 oraz obliczenie pochodnej tej funkcji i miejsca zerowego tej pochodnej: f′(a) = 3a2 − 4ba − 4b2 oraz a = 2b.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: jeżeli zdający sprawdza prawdziwość nierówności jedynie dla wybranych wartości a i b, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość nierówności jedynie dla wybranych wartości a i b, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.