Zadanie 2, matura maj 2025, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne 35%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Wykaż, że dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej a i dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej b takich, że b≠12ab \ne \frac{1}{2}a, prawdziwa jest nierówność

(a + 2b)3 > 8a2b + 16ab2

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Sposób I

Przekształcamy równoważnie nierówność, korzystając ze wzoru na sześcian sumy:

(a + 2b)3 > 8a2b + 16ab2

a3 + 6a2b + 12ab2 + 8b3 − 8a2b − 16ab2 > 0

a3 − 2a2b − 4ab2 + 8b3 > 0

a2(a − 2b) − 4b2(a − 2b) > 0

(a − 2b)(a2 − 4b2) > 0

(a − 2b)2(a + 2b) > 0

Z założenia a > 0 i b > 0, więc a + 2b > 0.

Ponieważ b≠12ab \ne \frac{1}{2}a, więc a − 2b ≠ 0 i wtedy (a − 2b)2 > 0 jako kwadrat liczby rzeczywistej różnej od zera.

Zatem (a − 2b)2(a + 2b) jest dodatnie jako iloczyn liczb dodatnich, co kończy dowód.

Sposób II

Przekształcamy nierówność równoważnie: (a + 2b)3 > 8ab(a + 2b), czyli (a + 2b)[(a + 2b)2 − 8ab] > 0. Po rozwinięciu kwadratu otrzymujemy (a + 2b)(a2 − 4ab + 4b2) > 0, czyli (a − 2b)2(a + 2b) > 0. Ponieważ a, b > 0 i a ≠ 2b, oba czynniki są dodatnie, więc nierówność jest prawdziwa.

Sposób III

Dla ustalonego b > 0 rozważamy f(a) = (a + 2b)3 − 8a2b − 16ab2, a∈(0,+∞)a\in(0,+\infty). Pochodna ma postać f′(a) = 3(a + 2b)2 − 16ba − 16b2 = 3a2 − 4ba − 4b2. Równanie f′(a) = 0 daje a=−23ba=-\frac23b lub a = 2b; tylko drugi pierwiastek należy do dziedziny.

Dla a∈(0,2b)a\in(0,2b) pochodna jest ujemna, a dla a∈(2b,+∞)a\in(2b,+\infty) dodatnia. Zatem f maleje na (0, 2b] i rośnie na [2b, +∞), więc osiąga jedyną wartość najmniejszą dla a = 2b. Wartość ta wynosi f(2b) = (2b + 2b)3 − 8(2b)2b − 16(2b)b2 = 0. Dla a > 0, a ≠ 2b, mamy więc f(a) > 0, co jest żądaną nierównością.

Schemat punktowania

3 pkt

poprawne przekształcenia i przeprowadzenie pełnego rozumowania (tj. spełnienie kryterium za 2 punkty oraz zapisanie, że a + 2b > 0 oraz uzasadnienie, że dla liczb spełniających warunek b≠12ab \ne \frac{1}{2}a zachodzi (a − 2b)2 > 0).

2 pkt

przekształcenie nierówności do postaci (a − 2b)2(a + 2b) > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a − 2b)2 > 0 ALBO – uzasadnienie, że funkcja f osiąga wartość najmniejszą dla a = 2b.

1 pkt

zastosowanie wzoru na sześcian sumy i przekształcenie nierówności do postaci a2(a − 2b) − 4b2(a − 2b) > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a + 2b)[(a + 2b)2 − 8ab] > 0 ALBO – przekształcenie nierówności do postaci (a + 2b)2 > 8ab ALBO – rozważenie funkcji f(a) = a3 − 2ba2 − 4b2a + 8b3 określonej dla a > 0 oraz obliczenie pochodnej tej funkcji i miejsca zerowego tej pochodnej: f′(a) = 3a2 − 4ba − 4b2 oraz a = 2b.

0 pkt

rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.

Uwaga: jeżeli zdający sprawdza prawdziwość nierówności jedynie dla wybranych wartości a i b, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeżeli zdający sprawdza prawdziwość nierówności jedynie dla wybranych wartości a i b, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.