Zadanie 9, matura maj 2025, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówRozwiąż równanie
w przedziale [−π, π]. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I (sinus podwojonego kąta i tangens)
Stosujemy wzór na sinus podwojonego kąta: .
Rozpatrujemy przypadek i dzielimy przez :
lub
Rozwiązaniami równania w przedziale [−π, π] są: i .
Rozwiązaniami równania w przedziale [−π, π] są: i .
Sprawdzamy, że (gdzie ) nie spełniają równania (po podstawieniu lewa strona jest równa −3, a nie 0).
Rozwiązania: .
Sposób II (cosinus podwojonego kąta i tangens)
Równanie ma postać . Jeśli , dzielimy przez i otrzymujemy , czyli , zatem , . W przedziale [−π, π] są to . Gdy , równanie wymaga także , co przeczy jedynce trygonometrycznej. Liczby nie są więc rozwiązaniami.
Sposób III (rozkład na czynniki i tangens)
.
Zatem lub . Dla otrzymujemy lub , czyli lub , . Dla każde z równań wymaga także , co jest niemożliwe. W zadanym przedziale otrzymujemy .
Sposób IV (cosinus podwojonego kąta i sinus sumy)
, zatem , czyli .
Stąd , czyli , . W przedziale [−π, π] otrzymujemy .
Sposób V (rozkład na czynniki i wzory na sumę kątów)
Jak w sposobie III otrzymujemy lub .
Pierwsze równanie dzielimy przez 2: , czyli . Stąd , , co w zadanym przedziale daje .
Drugie równanie dzielimy przez : , czyli . Stąd , , co w zadanym przedziale daje .
Schemat punktowania
Zasady oceniania dla sposobów I–III
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: .
zapisanie założenia oraz rozwiązanie alternatywy lub w przedziale [−π, π] (cztery powyższe liczby; sposoby I, III)
– rozwiązanie jednego równania tej alternatywy dla , , w przedziale [−π, π] (odpowiednio lub ) oraz uzasadnienie, że liczby nie spełniają równania (I, III),
ALBO
– rozwiązanie obu równań tej alternatywy w : oraz , , oraz powyższe uzasadnienie wykluczenia liczb (I, III),
ALBO
– zapisanie założenia oraz rozwiązanie równania w przedziale [−π, π] (cztery powyższe liczby; II),
ALBO
– rozwiązanie równania w : , , oraz uzasadnienie, że liczby nie spełniają równania (II).
albo
zapisanie założenia oraz rozwiązanie alternatywy lub w : oraz , (I, III),
– przekształcenie równania do tej alternatywy oraz rozwiązanie jednego jej równania w przedziale [−π, π]: lub (I, III),
ALBO
– przekształcenie do tej alternatywy oraz uzasadnienie, że liczby , , nie spełniają równania (I, III),
ALBO
– zapisanie założenia oraz rozwiązanie równania w : , (II),
ALBO
– przekształcenie do oraz uzasadnienie, że liczby , , nie spełniają równania (II).
albo
przekształcenie do alternatywy lub (I, III)
– przekształcenie do oraz uzasadnienie, że liczby , , nie spełniają równania (I),
ALBO
– przekształcenie do (II).
albo
przekształcenie do (I)
– zastosowanie wzoru na cosinus podwojonego kąta i zapisanie (II),
ALBO
– zastosowanie wzoru na sinus podwojonego kąta oraz wzorów skróconego mnożenia i przekształcenie do (III),
ALBO
– uzasadnienie, że liczby , , nie spełniają równania (I, III).
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Zasady oceniania dla sposobów IV–V
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: .
rozwiązanie równania w : , (IV),
– rozwiązanie równania w : , (IV),
ALBO
– rozwiązanie obu równań alternatywy lub w : oraz , (V),
ALBO
– przekształcenie do alternatywy lub oraz rozwiązanie jednego jej równania w przedziale [−π, π]: odpowiednio lub (V),
ALBO
– przekształcenie do alternatywy lub oraz rozwiązanie jednego jej równania w przedziale [−π, π]: odpowiednio lub (V).
albo
przekształcenie do (IV)
– przekształcenie do (IV),
ALBO
– przekształcenie do alternatywy lub oraz rozwiązanie jednego jej równania w : odpowiednio lub , (V),
ALBO
– przekształcenie do alternatywy lub oraz rozwiązanie jednego jej równania w : odpowiednio lub , (V).
albo
przekształcenie do (IV)
– przekształcenie do alternatywy lub (V),
ALBO
– przekształcenie do alternatywy lub (V).
albo
zastosowanie wzoru na cosinus podwojonego kąta i zapisanie (IV)
– zastosowanie wzoru na sinus podwojonego kąta oraz wzorów skróconego mnożenia i przekształcenie do (V),
ALBO
– zastosowanie wzoru na sinus podwojonego kąta i obliczenie wyróżnika Δ trójmianu , np. zmiennej : .
albo
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest niepoprawne zastosowanie wzoru na sumę/różnicę cosinusów/sinusów, niepoprawne zastosowanie wzoru na iloczyn cosinusów/sinusów lub błędne zastosowanie nieparzystości/parzystości funkcji trygonometrycznej, ale zdający otrzyma elementarne równania trygonometryczne postaci , , gdzie a ≠ 0, a2 ≠ 1, b ≠ 0, , i rozwiązanie doprowadzi konsekwentnie do końca, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie, o ile nie nabył prawa do innej punktacji zgodnie z zasadami oceniania.
2. Jeżeli zdający błędnie stosuje metodę analizy starożytnych, np. podnosi obie strony równania do kwadratu i nie sprawdza rachunkiem, czy wszystkie otrzymane liczby są rozwiązaniami, to za całe rozwiązanie może otrzymać co najwyżej 3 punkty; natomiast jeżeli odrzuci co najmniej jedno rozwiązanie „obce” (ale nie odrzuci wszystkich rozwiązań „obcych”), to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający dzieli obie strony równania przez wyrażenie a(x) zawierające niewiadomą x i nie zapisze założenia a(x) ≠ 0, ani też nie rozważa przypadku a(x) = 0, to może otrzymać co najwyżej 3 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający niepoprawnie stosuje wzory na sumę/różnicę funkcji trygonometrycznych lub błędnie stosuje parzystość/nieparzystość, ale otrzyma elementarne równania i rozwiąże je konsekwentnie, może otrzymać co najwyżej 3 punkty. Dzielenie bez założenia lub podnoszenie do kwadratu bez sprawdzenia skutkuje obniżeniem punktacji.