Zadanie 1
Wpisz do tabeli symbole chemiczne pierwiastków X i E, numer grupy i symbol bloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.
- Tabela do uzupełnienia
Matura z chemii, czerwiec 2023
W bazie 46 zadań z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Interpretacja pKw, pH, Ka, Kb, Ks (6), Uzasadnianie odczynu roztworów (5), Teoria Brønsteda-Lowry'ego (4).
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 2.1
Napisz najwyższy i najniższy stopień utlenienia, jaki może przyjmować pierwiastek X w związkach chemicznych. Najwyższy stopień utlenienia: Najniższy stopień utlenienia:
Zadanie 2.2
Przeprowadzono doświadczenie, którego wynik przedstawiono w tabeli. Znakiem + oznaczono te układy, w których zaobserwowano objawy reakcji. Napisz wzory trzech różnych tlenków pierwiastka E, spełniających podane warunki. Tlenek I: Tlenek II:
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 3
Napisz równanie przemiany jądrowej, która przebiega według powyższego schematu. Uzupełnij wszystkie pola odpowiednimi symbolami i wartościami liczbowymi.
- Materiał graficzny
Zadanie 4
Uzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. 1) Tlen i siarka tworzą wodorki typu H2E. Energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami wody jest (większa / mniejsza) niż energia oddziaływań pomiędzy cząsteczkami…
Zadanie 5
Opisaną reakcję otrzymywania metanolu prowadzono w jednakowej temperaturze w dwóch roztworach (I i II) o równej początkowej liczbie moli jonów OH− i bromometanu. Wskutek użycia większej ilości rozpuszczalnika objętość roztworu II była dwukrotnie…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 6
Reakcję CH3Br z NaOH prowadzono w temperaturze 55 °C. Po pewnym czasie stężenie jonów OH− – wskutek przebiegu reakcji chemicznej – zmalało z 0,060 mol ⋅ dm−3 do wartości…
Zadanie 7
Wpisz do schematu wzory odpowiednich drobin, tak aby powstało równanie procesu decydującego o odczynie roztworu fenolanu sodu. Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.
- Tabela do uzupełnienia
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 8
Uporządkuj wymienione roztwory według wzrastającego pH. Uzupełnij poniższy schemat. Wpisz w wolne pola wzory substancji znajdujących się w roztworach. wzrost pH roztworu →
- Tabela do uzupełnienia
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 9.1
Ustal, do której probówki został wprowadzony tlenek węgla(IV), a do których – wodne roztwory: NaOH oraz HCl. Uzupełnij poniższe schematy.
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Wpisz do tabeli wzory substancji, których powstanie w probówkach 1., 3. oraz 4. odpowiadało za opisany objaw reakcji.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 9.3
W probówce 2., po zmieszaniu reagentów, zachodzi proces utleniania-redukcji. Utleniacz i reduktor reagują ze sobą w stosunku molowym 2 : 3, a trzecim substratem reakcji jest woda. Napisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.
- Materiał graficzny
Zadanie 10
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji otrzymywania tetraoksokrzemianu(IV) sodu opisaną metodą. Oblicz stosunek masowy substratów. Równanie reakcji: Stosunek masowy:
Zadanie 11
Napisz wzór sumaryczny tego wodoroanionu kwasu tetraoksokrzemowego(IV), który zbudowany jest z siedmiu atomów.
Zadanie 12
Narysuj elektronowy wzór kreskowy kwasu tetraoksokrzemowego(IV). Określ typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu krzemu w cząsteczce tego kwasu. Elektronowy wzór kreskowy: Typ hybrydyzacji:
Zadanie 13
Oblicz w procentach masowych zawartość tlenku kobaltu(II) w wyjściowej mieszaninie. Przyjmij, że obie reakcje przebiegły z wydajnością równą 100 %.
Zadanie 14
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu pośredniej mocy spośród…
- Materiał graficzny
Zadanie 15
W wodnych roztworach kwasów diprotonowych (H2X) oraz podczas miareczkowania ich roztworów za pomocą NaOH (aq) zachodzi wiele procesów, np.: Na podstawie krzywej miareczkowania oznaczonej literą C wskaż, który z procesów I–IV decyduje o pH…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 16
Przeanalizuj krzywe miareczkowania i rozstrzygnij, czy można odróżnić wszystkie badane roztwory przy użyciu błękitu tymolowego po wprowadzeniu 4 i 14 cm3 titranta. Zaznacz słowo TAK albo NIE przy każdym stwierdzeniu.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 17
Oblicz, ile gramów Na2S2O3 ⋅ 5 H2O wykrystalizuje po ochłodzeniu roztworu. W temperaturze 20 °C rozpuszczalność hydratu wynosi 176 g w 100 g wody.
Zadanie 18.1
Oblicz stężenie molowe jonów Ca2+ w roztworze otrzymanym w zlewce A po zakończeniu doświadczenia.
Zadanie 18.2
Rozstrzygnij, w której ze zlewek (A, B czy C) po zakończeniu doświadczenia znajdował się roztwór o największym stężeniu jonów Ca2+, a w której roztwór o najmniejszym stężeniu jonów Ca2+. Zaznacz poprawną odpowiedź w każdym nawiasie i uzasadnij…
Zadanie 19
Oblicz stężenie molowe c roztworu A wodorotlenku sodu. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów. Wynik podaj z odpowiednią jednostką.
Zadanie 20
Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory substancji, których wodne roztwory identyfikowano.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 21.1
Wybierz i zaznacz na poniższym schemacie wzory odczynników, których użyto podczas doświadczenia przeprowadzonego przez uczniów. Etap I: HNO3 (stęż.) / HCl (aq, rozc.) Etap II: H2SO4 (aq) / NaOH (aq)
- Materiał graficzny
Zadanie 21.2
Zapisz w formie jonowej skróconej: - równanie reakcji zachodzącej w etapie I - równanie reakcji zachodzącej w etapie II opisanego doświadczenia, a następnie napisz, jakie zmiany zaobserwowano po dodaniu – w etapie II – nadmiaru wybranego odczynnika. Równania…
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 22.1
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie procesu redukcji zachodzącego podczas tej reakcji. Uwzględnij środowisko reakcji.
Zadanie 22.2
Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacieZn + NO3− + OH− + H2O → Zn(OH)42− + NH3
Zadanie 23
Napisz __w formie jonowej skróconej\ldots\ sumaryczne równanie reakcji, która zachodzi w pracującym ogniwie. Napisz schemat tego ogniwa. Równanie reakcji: Schemat ogniwa:
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 24
Dla reakcji monochlorowania w temperaturze pokojowej współczynniki reaktywności atomów wodoru wynoszą odpowiednio: Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996. W wyniku reakcji monochlorowania na świetle jednego z alkanów o wzorze…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 25.1
Napisz: - liczbę różnych monobromopochodnych będących izomerami konstytucyjnymi, które można otrzymać w reakcji monobromowania 2-metylopentanu na świetle - nazwę systematyczną tej monobromopochodnej, która powstaje z największą wydajnością. Liczba…
Zadanie 25.2
Wyjaśnij, dlaczego główny produkt reakcji monobromowania 2,3-dimetylobutanu w temperaturze 127 °C jest praktycznie jedynym produktem tej reakcji.
Zadanie 26
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) opisanego związku organicznego A oraz wzory półstrukturalne (grupowe) związków X i Y. Wzór związku organicznego A:
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 27.1
Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu węgla oznaczonego literą a w cząsteczce witaminy A (retinolu) oraz liczbę wszystkich wiązań π w tej cząsteczce.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 27.2
Witamina A (retinol) to substancja niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jej źródłem są m.in. estry – związki takie jak palmitynian czy octan retinylu. Z tych estrów powstaje retinol, który ulega kolejnym przemianom. Na schemacie przedstawiono…
- Materiał graficzny
Zadanie 27.3
Dokończ zdanie. Wybierz i zaznacz odpowiedź A albo B oraz uzasadnienie 1., 2. albo 3. Retinol i retinal A. są B. nie są względem siebie izomerami, ponieważ ich cząsteczki 1. nie różnią się wzorami sumarycznymi. 2. nie różnią się liczbą atomów węgla. 3. różnią…
- Materiał graficzny
Zadanie 28.1
Napisz sumaryczne równanie reakcji anionu octanowego z 1-chlorobutanem. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
- Materiał graficzny
Zadanie 28.2
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Opisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów karboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni…
- Materiał graficzny
Zadanie 29
Rozstrzygnij, czy kwas sorbowy może pełnić funkcję przeciwutleniacza. W uzasadnieniu odwołaj się do elementów budowy cząsteczki kwasu. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 30
Kwas sorbowy jest najczęściej stosowany do konserwacji margaryn i innych tłuszczów, rzadziej – do konserwacji win, cydrów i napojów, które konserwuje się sorbinianami. Wskaż cechy budowy i właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego oraz jego soli, które…
- Materiał graficzny
Zadanie 31
Wybierz i zaznacz nazwę odczynnika, który wprowadzony w postaci roztworu pozwoli odróżnić wodny roztwór kwasu sorbowego i wodny roztwór sorbinianu potasu o jednakowych stężeniach. Odpowiedź uzasadnij. brom / fenoloftaleina Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 32
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał w formie jonowej skróconej równanie hydrolizy zasadowej kwasu pantotenowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych+ + H2O
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 33
Rozstrzygnij, czy cząsteczka kwasu pantotenowego jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 34.1
Monomery, z których można otrzymać nomex, różnią się charakterem kwasowo-zasadowym. Uzupełnij tabelę. Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone dwóch monomerów, z których można otrzymać ten polimer.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 34.2
Uzupełnij zdania. Wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Nomex otrzymuje się w wyniku polimeryzacji (łańcuchowej / kondensacyjnej). W tej przemianie (wydziela się / nie wydziela się) produkt uboczny.
- Materiał graficzny
Zadanie 35
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Cząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż jedną grupę wodorotlenową i w reakcji z Cu(OH)2 tworzą klarowne roztwory…
- Materiał graficzny