Zadanie 35, matura czerwiec 2021, matematyka podstawowa

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Czerwiec 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Podstawa AB trójkąta równoramiennego ABC jest zawarta w prostej o równaniu y = −2x + 16. Wierzchołki B i C mają współrzędne B = (3, 10) i C = (−2, 3). Oblicz współrzędne wierzchołka A i pole trójkąta ABC.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

A=(335,145)A = \left(\frac{33}{5}, \frac{14}{5}\right), PABC=1535P_{ABC} = \frac{153}{5}

Sposób 1.

Trójkąt ABC jest równoramienny, więc wysokość opuszczona z wierzchołka C na podstawę AB jest jednocześnie środkową trójkąta ABC. Niech D będzie środkiem odcinka AB.

Wyznaczamy równanie prostej CD, zawierającej wysokość trójkąta: y = ax + b.

a ⋅ (−2) = −1 (gdyż CD⊥y=−2x+16CD \perp y = -2x + 16), więc a=12a = \frac{1}{2}.

3=12⋅(−2)+b3 = \frac{1}{2} \cdot (-2) + b (gdyż C∈CDC \in CD), więc b = 4.

Zatem prosta CD ma równanie y=12x+4y = \frac{1}{2}x + 4.

Wyznaczamy współrzędne punktu D (tj. punktu, w którym przecinają się proste AB i CD):

{y=12x+4y=−2x+16\begin{cases} y = \frac{1}{2}x + 4 \\ y = -2x + 16 \end{cases}

Stąd x=245x = \frac{24}{5} i y=325y = \frac{32}{5}, więc D=(245,325)D = \left(\frac{24}{5}, \frac{32}{5}\right).

Korzystamy z faktu, że D jest środkiem odcinka AB, i obliczamy współrzędne punktu A:

245=xA+32\frac{24}{5} = \frac{x_A + 3}{2} i 325=yA+102\frac{32}{5} = \frac{y_A + 10}{2}

Stąd A=(335,145)A = \left(\frac{33}{5}, \frac{14}{5}\right).

Obliczamy długości podstawy AB i wysokości CD trójkąta:

∣AB∣=(3−335)2+(10−145)2=(−185)2+(365)2=32425+4⋅32425=32425⋅5=1855|AB| = \sqrt{\left(3 - \frac{33}{5}\right)^2 + \left(10 - \frac{14}{5}\right)^2} = \sqrt{\left(-\frac{18}{5}\right)^2 + \left(\frac{36}{5}\right)^2} = \sqrt{\frac{324}{25} + \frac{4 \cdot 324}{25}} = \sqrt{\frac{324}{25} \cdot 5} = \frac{18\sqrt{5}}{5}

∣CD∣=(245−(−2))2+(325−3)2=(345)2+(175)2=4⋅28925+28925=28925⋅5=1755|CD| = \sqrt{\left(\frac{24}{5} - (-2)\right)^2 + \left(\frac{32}{5} - 3\right)^2} = \sqrt{\left(\frac{34}{5}\right)^2 + \left(\frac{17}{5}\right)^2} = \sqrt{\frac{4 \cdot 289}{25} + \frac{289}{25}} = \sqrt{\frac{289}{25} \cdot 5} = \frac{17\sqrt{5}}{5}

Obliczamy pole trójkąta ABC:

PABC=12⋅∣AB∣⋅∣CD∣=12⋅1855⋅1755=1535P_{ABC} = \frac{1}{2} \cdot |AB| \cdot |CD| = \frac{1}{2} \cdot \frac{18\sqrt{5}}{5} \cdot \frac{17\sqrt{5}}{5} = \frac{153}{5}

Sposób 2.

Niech xA oznacza pierwszą współrzędną punktu A. Punkt A leży na prostej y = −2x + 16, więc A = (xA, −2xA + 16).

Trójkąt ABC jest równoramienny, w którym ∣CA∣ = ∣CB∣. Stąd

(xA−(−2))2+(−2xA+16−3)2=(3−(−2))2+(10−3)2\sqrt{(x_A - (-2))^2 + (-2x_A + 16 - 3)^2} = \sqrt{(3 - (-2))^2 + (10 - 3)^2}

i dalej

(xA+2)2+(−2xA+13)2=74\sqrt{(x_A + 2)^2 + (-2x_A + 13)^2} = \sqrt{74}

5xA2 − 48xA + 99 = 0

Δ = (−48)2 − 4 ⋅ 5 ⋅ 99 = 324

xA=48−1810=3x_A = \frac{48 - 18}{10} = 3 lub xA=48+1810=335x_A = \frac{48 + 18}{10} = \frac{33}{5}

Rozwiązanie xA = 3 odrzucamy, gdyż wtedy punkty A i B pokrywałyby się. Zatem A=(335,145)A = \left(\frac{33}{5}, \frac{14}{5}\right).

Obliczymy pole trójkąta ABC, korzystając ze wzoru

PABC=12∣(xB−xA)(yC−yA)−(yB−yA)(xC−xA)∣P_{ABC} = \frac{1}{2}\left|(x_B - x_A)(y_C - y_A) - (y_B - y_A)(x_C - x_A)\right|

Otrzymujemy

PABC=12∣(3−335)(3−145)−(10−145)(−2−335)∣=12∣(−185)⋅15−365⋅(−435)∣=12⋅∣153025∣=1535P_{ABC} = \frac{1}{2}\left|\left(3 - \frac{33}{5}\right)\left(3 - \frac{14}{5}\right) - \left(10 - \frac{14}{5}\right)\left(-2 - \frac{33}{5}\right)\right| = \frac{1}{2}\left|\left(-\frac{18}{5}\right) \cdot \frac{1}{5} - \frac{36}{5} \cdot \left(-\frac{43}{5}\right)\right| = \frac{1}{2} \cdot \left|\frac{1530}{25}\right| = \frac{153}{5}

Sposób 3.

Trójkąt ABC jest równoramienny o podstawie AB. Niech α=∣∢CAB∣=∣∢CBA∣\alpha = |\sphericalangle CAB| = |\sphericalangle CBA|.

Wyznaczamy równanie prostej BC:

{10=a⋅3+b3=a⋅(−2)+b\begin{cases} 10 = a \cdot 3 + b \\ 3 = a \cdot (-2) + b \end{cases}

Stąd a=75a = \frac{7}{5} i b=295b = \frac{29}{5}.

Proste AB i BC tworzą kąt ostry α, więc

tg⁡α=∣aBC−aAB1+aBC⋅aAB∣=∣75−(−2)1+75⋅(−2)∣=∣−179∣=179\operatorname{tg} \alpha = \left|\frac{a_{BC} - a_{AB}}{1 + a_{BC} \cdot a_{AB}}\right| = \left|\frac{\frac{7}{5} - (-2)}{1 + \frac{7}{5} \cdot (-2)}\right| = \left|-\frac{17}{9}\right| = \frac{17}{9}

Proste AB i AC tworzą kąt ostry α, więc

tg⁡α=∣aAC−aAB1+aAC⋅aAB∣=∣aAC+21−2aAC∣\operatorname{tg} \alpha = \left|\frac{a_{AC} - a_{AB}}{1 + a_{AC} \cdot a_{AB}}\right| = \left|\frac{a_{AC} + 2}{1 - 2a_{AC}}\right|

Łącząc ostatnie dwa równania, otrzymujemy kolejno

∣aAC+21−2aAC∣=179\left|\frac{a_{AC} + 2}{1 - 2a_{AC}}\right| = \frac{17}{9}

9(aAC + 2) = 17(1 − 2aAC) lub 9(aAC + 2) = −17(1 − 2aAC)

43aAC = −1 lub 25aAC = 35

aAC=−143a_{AC} = -\frac{1}{43} lub aAC=75a_{AC} = \frac{7}{5}

Rozwiązanie aAC=75a_{AC} = \frac{7}{5} odrzucamy, gdyż wtedy proste AC i BC pokrywałyby się. Zatem aAC=−143a_{AC} = -\frac{1}{43}.

Wyznaczamy równanie prostej AC: 3=−143⋅(−2)+b3 = -\frac{1}{43} \cdot (-2) + b, skąd b=12743b = \frac{127}{43}, czyli y=−143x+12743y = -\frac{1}{43}x + \frac{127}{43}.

Wyznaczamy współrzędne punktu A jako punktu przecięcia prostych AB i AC:

{y=−2x+16y=−143x+12743\begin{cases} y = -2x + 16 \\ y = -\frac{1}{43}x + \frac{127}{43} \end{cases}

Stąd x=335x = \frac{33}{5} oraz y=145y = \frac{14}{5}.

Obliczamy wysokość h trójkąta ABC opuszczoną z wierzchołka C na podstawę AB jako odległość wierzchołka C od prostej AB:

h=d(C,AB)=∣2⋅(−2)+3−16∣22+12=175h = d(C, AB) = \frac{|2 \cdot (-2) + 3 - 16|}{\sqrt{2^2 + 1^2}} = \frac{17}{\sqrt{5}}

Obliczamy długość boku AB: ∣AB∣=1855|AB| = \frac{18\sqrt{5}}{5} (jak w sposobie 1.).

Obliczamy pole trójkąta ABC:

PABC=12⋅∣AB∣⋅h=12⋅1855⋅1755=1535P_{ABC} = \frac{1}{2} \cdot |AB| \cdot h = \frac{1}{2} \cdot \frac{18\sqrt{5}}{5} \cdot \frac{17\sqrt{5}}{5} = \frac{153}{5}

Schemat punktowania

Zasady oceniania dla sposobów 1.–3.

5 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu A i obliczy pole trójkąta ABC: A=(335,145)A = \left(\frac{33}{5}, \frac{14}{5}\right), PABC=1535P_{ABC} = \frac{153}{5}.

4 pkt

gdy zdający obliczy długość podstawy AB i wysokość CD trójkąta: ∣AB∣=1855|AB| = \frac{18\sqrt{5}}{5}, ∣CD∣=1755|CD| = \frac{17\sqrt{5}}{5}.

3 pkt

gdy zdający obliczy współrzędne punktu A: A=(335,145)A = \left(\frac{33}{5}, \frac{14}{5}\right).

2 pkt

gdy zdający:

– obliczy współrzędne punktu D, będącego środkiem odcinka AB: D=(245,325)D = \left(\frac{24}{5}, \frac{32}{5}\right)

– zapisze równanie wynikające z równoramienności trójkąta ABC, umożliwiające obliczenie pierwszej współrzędnej xA punktu A: (xA−(−2))2+(−2xA+16−3)2=(3−(−2))2+(10−3)2\sqrt{(x_A - (-2))^2 + (-2x_A + 16 - 3)^2} = \sqrt{(3 - (-2))^2 + (10 - 3)^2}

ALBO

– wyznaczy równanie prostej AC: y=−143x+12743y = -\frac{1}{43}x + \frac{127}{43}.

albo

1 pkt

gdy zdający:

– wyznaczy równanie prostej zawierającej wysokość opuszczoną z wierzchołka C na bok AB: y=12x+4y = \frac{1}{2}x + 4

– obliczy długość ramienia BC: ∣BC∣=74|BC| = \sqrt{74}

ALBO

– obliczy współczynnik kierunkowy prostej BC: aBC=75a_{BC} = \frac{7}{5}.

albo

0 pkt

rozwiązanie, które nie spełnia kryteriów za 1 pkt, albo brak rozwiązania.

Uwaga:

Jeśli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 4 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozważanego zagadnienia na żadnym etapie rozwiązania.

Uwagi ogólne:

1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

2. Jeżeli zdający poprawnie rozwiąże zadanie i otrzyma poprawny wynik, lecz w końcowym zapisie przekształca ten wynik i popełnia przy tym błąd, to może uzyskać maksymalną liczbę punktów.

3. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).

Komentarz. Jeśli zdający realizuje strategię rozwiązania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 4 punkty, o ile błędy nie ułatwiają rozważanego zagadnienia.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.