Zadanie 6, matura maj 2018, matematyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie 42%Maj 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Styczna do paraboli o równaniu y=3x2−1y = \sqrt{3}x^2 - 1 w punkcie P = (x0, y0) jest nachylona do osi Ox pod kątem 30°. Oblicz współrzędne punktu P.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: P=(16,3−3636)P = \left(\frac{1}{6}, \frac{\sqrt{3} - 36}{36}\right).

I sposób

Rozważmy funkcję kwadratową f określoną wzorem f(x)=3x2−1f(x) = \sqrt{3}x^2 - 1. Współczynnik kierunkowy stycznej do wykresu tej funkcji w punkcie P = (x0, y0) nachylonej do osi Ox pod kątem 30° jest równy tg⁡30∘=33\operatorname{tg} 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{3} i jest równocześnie wartością pochodnej funkcji f w punkcie x0.

Wyznaczamy pochodną funkcji f: f′(x)=23xf'(x) = 2\sqrt{3}x.

Współrzędna x0 punktu styczności spełnia więc równanie 23x0=332\sqrt{3}x_0 = \frac{\sqrt{3}}{3}. Stąd x0=16x_0 = \frac{1}{6}.

Wartość funkcji f dla argumentu x0=16x_0 = \frac{1}{6} jest równa f(x0)=3(16)2−1=3−3636f(x_0) = \sqrt{3}\left(\frac{1}{6}\right)^2 - 1 = \frac{\sqrt{3} - 36}{36}.

Zatem punkt P ma współrzędne: x0=16x_0 = \frac{1}{6}, y0=3−3636y_0 = \frac{\sqrt{3} - 36}{36}.

II sposób

Styczna do paraboli nachylona do osi Ox pod kątem 30° ma współczynnik kierunkowy równy tg⁡30∘=33\operatorname{tg} 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{3}, więc jej równanie jest postaci y=33x+by = \frac{\sqrt{3}}{3}x + b.

Punkt P to jedyny punkt wspólny paraboli i tej stycznej, więc układ równań y=3x2−1y = \sqrt{3}x^2 - 1 i y=33x+by = \frac{\sqrt{3}}{3}x + b ma dokładnie jedno rozwiązanie. Tak jest wtedy i tylko wtedy, gdy równanie 3x2−1=33x+b\sqrt{3}x^2 - 1 = \frac{\sqrt{3}}{3}x + b, czyli 3x2−33x−1−b=0\sqrt{3}x^2 - \frac{\sqrt{3}}{3}x - 1 - b = 0 ma jedno rozwiązanie, którym jest x0=3323=16x_0 = \frac{\frac{\sqrt{3}}{3}}{2\sqrt{3}} = \frac{1}{6}.

Jest to pierwsza współrzędna punktu P. Druga współrzędna tego punktu jest więc równa y0=3(16)2−1=3−3636y_0 = \sqrt{3}\left(\frac{1}{6}\right)^2 - 1 = \frac{\sqrt{3} - 36}{36}.

Schemat punktowania

3 pkt

rozwiązanie pełne: zdający wyznaczy współrzędne punktu P: x0=16x_0 = \frac{1}{6}, y0=3−3636y_0 = \frac{\sqrt{3} - 36}{36}.

2 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający

• zapisze równanie: 23x0=332\sqrt{3}x_0 = \frac{\sqrt{3}}{3}

• zapisze równanie: 3x2−33x−1−b=0\sqrt{3}x^2 - \frac{\sqrt{3}}{3}x - 1 - b = 0 i stwierdzi, że ma ono dokładnie jedno rozwiązanie, np. zapisze Δ = 0.

albo

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania zadania: zdający

• zapisze, że współczynnik kierunkowy stycznej jest równy tg⁡30∘=33\operatorname{tg} 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{3} lub równanie stycznej: y=33x+by = \frac{\sqrt{3}}{3}x + b

• wyznaczy pochodną funkcji f: f′(x)=23xf'(x) = 2\sqrt{3}x.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. Jeżeli zdający błędnie wyznaczy pochodną funkcji, ale poprawnie wyznaczy współczynnik kierunkowy stycznej, to jeśli nawet konsekwentnie rozwiąże zadanie do końca, otrzymuje 1 punkt.

2. Jeżeli zdający przyjmie, że współczynnik kierunkowy stycznej jest równy tg⁡30∘\operatorname{tg} 30^\circ, ale przypisuje tej wielkości błędną wartość liczbową, np. zapisze a=3a = \sqrt{3} lub a=tg⁡α=12a = \operatorname{tg}\alpha = \frac{1}{2} itp., i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże zadanie do końca, bez żadnego innego błędu, to otrzymuje 2 punkty.

3. Jeżeli zdający błędnie zinterpretuje współczynnik kierunkowy stycznej do paraboli, np. zapisze a=12a = \frac{1}{2} lub a=sin⁡αa = \sin\alpha itp., i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże zadanie do końca, to otrzymuje 1 punkt.

4. Jeżeli zdający błędnie przyjmie, że kąt nachylenia stycznej do osi Ox jest równy 150°, i konsekwentnie do popełnionego błędu rozwiąże zadanie do końca lub rozpatruje dwie styczne o kątach nachylenia 30° i 150° do osi Ox, to otrzymuje 2 punkty.

5. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania zadania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 2 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozwiązania na żadnym etapie.

Komentarz. Typowy błąd: przyjęcie, że współczynnik kierunkowy to sin⁡30°=12\sin 30° = \frac{1}{2} lub cos⁡30°=32\cos 30° = \frac{\sqrt{3}}{2} (wtedy 2 pkt za pełne rozwiązanie).

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.