Zadanie 12, matura maj 2018, matematyka rozszerzona

6 pktobliczeniowetrudne 37%Maj 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

6 punktów

Wyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x2 + (m + 1)x − m2 + 1 = 0 ma dwa rozwiązania rzeczywiste x1 i x2 (x1 ≠ x2), spełniające warunek x13 + x23 > −7x1x2.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: m∈(−∞,−3)∪(35,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(\frac{3}{5}, \frac{3}{4}\right).

Równanie ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste, gdy jego wyróżnik jest dodatni, czyli

Δ = (m + 1)2 − 4 ⋅ 1 ⋅ (−m2 + 1) > 0,

5m2 + 2m − 3 > 0,

m1 = −1, m2=35m_2 = \frac{3}{5}.

Stąd m∈(−∞,−1)∪(35,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left(\frac{3}{5}, +\infty\right).

Warunek x13 + x23 > −7x1x2 możemy zapisać w postaci równoważnej

(x1 + x2)(x12 − x1x2 + x22) > −7x1x2,

(x1 + x2)((x1 + x2)2 − 3x1x2) > −7x1x2.

Ze wzorów Viète’a na sumę i iloczyn pierwiastków trójmianu kwadratowego możemy tę nierówność zapisać w postaci:

(−ba)((−ba)2−3ca)>−7ca\left(\frac{-b}{a}\right)\left(\left(\frac{-b}{a}\right)^2 - 3\frac{c}{a}\right) > -7\frac{c}{a},

−(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) > −7(−m2 + 1),

−(m + 1)3 + 3(m + 1)(−m2 + 1) > −7(−m2 + 1),

−(m + 1)3 + 3(m + 1)(−m2 + 1) + 7(−m2 + 1) > 0,

(m + 1)(−(m + 1)2 + 3(−m2 + 1) + 7(−m + 1)) > 0,

(m + 1)(−m2 − 2m − 1 − 3m2 + 3 + 7 − 7m) > 0,

(m + 1)(−4m2 − 9m + 9) > 0,

m1 = −3 lub m2=34m_2 = \frac{3}{4} lub m3 = −1.

m∈(−∞,−3)∪(−1,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(-1, \frac{3}{4}\right).

Wyznaczamy część wspólną zbiorów (−∞,−1)∪(35,+∞)(-\infty, -1) \cup \left(\frac{3}{5}, +\infty\right) i (−∞,−3)∪(−1,34)(-\infty, -3) \cup \left(-1, \frac{3}{4}\right).

Odpowiedź: m∈(−∞,−3)∪(35,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(\frac{3}{5}, \frac{3}{4}\right).

Schemat punktowania

Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.

Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: m∈(−∞,−1)∪(35,+∞)m \in (-\infty, -1) \cup \left(\frac{3}{5}, +\infty\right).

Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 pkt.

Uwaga

Jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 pkt.

Drugi etap polega na rozwiązaniu nierówności x13 + x23 > −7x1x2.

Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 pkt.

Podział punktów za drugi etap rozwiązania:

1 pkt

za zapisanie nierówności w postaci: (x1 + x2)((x1 + x2)2 − 3x1x2) > −7x1x2 lub równoważnej.

2 pkt

za doprowadzenie do nierówności ze zmienną m, np. −(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) > −7(−m2 + 1).

3 pkt

za wyznaczenie miejsc zerowych wielomianu −(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) + 7(−m2 + 1), czyli wielomianu −4m3 − 13m2 + 9: −3, −1, 34\frac{3}{4}.

4 pkt

za rozwiązanie powyższej nierówności: m∈(−∞,−3)∪(−1,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(-1, \frac{3}{4}\right).

Trzeci etap polega na wyznaczeniu szukanej wartości parametru m z uwzględnieniem wszystkich warunków: m∈(−∞,−3)∪(35,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(\frac{3}{5}, \frac{3}{4}\right).

Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 pkt.

6 pkt

rozwiązanie pełne (wszystkie trzy etapy): m∈(−∞,−3)∪(35,34)m \in (-\infty, -3) \cup \left(\frac{3}{5}, \frac{3}{4}\right).

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. W przypadku otrzymania na jednym z etapów (I lub II) zbioru pustego lub zbioru R\mathbb{R} jako zbioru rozwiązań nierówności przyznajemy 0 punktów za III etap.

2. W przypadku otrzymania w II etapie zbioru rozwiązań, będącego podzbiorem zbioru rozwiązań z I etapu lub otrzymania w I etapie zbioru rozwiązań, będącego podzbiorem zbioru rozwiązań z II etapu, przyznajemy 0 punktów za III etap.

3. O ile nie zachodzą przypadki z uwag 1. i 2. i zdający poprawnie wykona etap I oraz popełnia błędy w rozwiązaniu nierówności z etapu II, albo gdy popełnia błędy w etapie I i otrzyma co najmniej 1 punkt za etap II, to za III etap może otrzymać 1 punkt.

4. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania stosuje nieistniejącą zależność: „suma sześcianów = sześcian sumy”, prowadzącą do uproszczenia badanego problemu, lub zdający stosuje inny błędny wzór, prowadzący do uproszczenia badanego problemu, ale otrzyma nierówność wielomianową stopnia trzeciego, uzyska trzy miejsca zerowe i poprawnie rozwiązuje otrzymaną nierówność, to za II etap otrzymuje 1 punkt (za rozwiązanie nierówności).

5. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania otrzyma poprawną nierówność wielomianową stopnia 3. i popełnia błędy rachunkowe w jej rozwiązaniu, to może otrzymać 3 punkty za II etap, o ile wyznaczy 3 różne miejsca zerowe wielomianu z tej nierówności i konsekwentnie rozwiąże nierówność do końca, zaś w każdym innym przypadku otrzymuje 2 punkty za ten etap.

6. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania rozważa nierówność wielomianową stopnia większego niż 3. lub niepoprawną nierówność stopnia 3. i wyznacza miejsca zerowe w liczbie właściwej dla stopnia wielomianu i otrzymuje przynajmniej 3 miejsca zerowe, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty za II etap, o ile konsekwentnie rozwiąże nierówność. Jeżeli wielomian w tej nierówności nie ma trzech różnych miejsc zerowych, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za ten etap.

7. Jeżeli zdający przy rozwiązywaniu otrzymanej w II etapie nierówności stopnia co najmniej 3. popełnia błąd, polegający na niepoprawnym grupowaniu wyrazów, np. z nierówności −4m3 − 13m2 + 9 > 0 uzyska (4m + 13)(m2 − 9) > 0, to nie otrzymuje punktów za części II.3 i II.4.

Komentarz. Należy starannie rozpatrzyć znaki w nierówności wymiernej. Wymagane jest pełne uzasadnienie każdego etapu.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.