Zadanie 12, matura maj 2018, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m, dla których równanie x2 + (m + 1)x − m2 + 1 = 0 ma dwa rozwiązania rzeczywiste x1 i x2 (x1 ≠ x2), spełniające warunek x13 + x23 > −7x1x2.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
Równanie ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste, gdy jego wyróżnik jest dodatni, czyli
Δ = (m + 1)2 − 4 ⋅ 1 ⋅ (−m2 + 1) > 0,
5m2 + 2m − 3 > 0,
m1 = −1, .
Stąd .
Warunek x13 + x23 > −7x1x2 możemy zapisać w postaci równoważnej
(x1 + x2)(x12 − x1x2 + x22) > −7x1x2,
(x1 + x2)((x1 + x2)2 − 3x1x2) > −7x1x2.
Ze wzorów Viète’a na sumę i iloczyn pierwiastków trójmianu kwadratowego możemy tę nierówność zapisać w postaci:
,
−(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) > −7(−m2 + 1),
−(m + 1)3 + 3(m + 1)(−m2 + 1) > −7(−m2 + 1),
−(m + 1)3 + 3(m + 1)(−m2 + 1) + 7(−m2 + 1) > 0,
(m + 1)(−(m + 1)2 + 3(−m2 + 1) + 7(−m + 1)) > 0,
(m + 1)(−m2 − 2m − 1 − 3m2 + 3 + 7 − 7m) > 0,
(m + 1)(−4m2 − 9m + 9) > 0,
m1 = −3 lub lub m3 = −1.
.
Wyznaczamy część wspólną zbiorów i .
Odpowiedź: .
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
Pierwszy etap polega na rozwiązaniu nierówności Δ > 0: .
Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 pkt.
Uwaga
Jeżeli zdający zapisze Δ ≥ 0, to za tę część otrzymuje 0 pkt.
Drugi etap polega na rozwiązaniu nierówności x13 + x23 > −7x1x2.
Za tę część rozwiązania zdający otrzymuje 4 pkt.
Podział punktów za drugi etap rozwiązania:
za zapisanie nierówności w postaci: (x1 + x2)((x1 + x2)2 − 3x1x2) > −7x1x2 lub równoważnej.
za doprowadzenie do nierówności ze zmienną m, np. −(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) > −7(−m2 + 1).
za wyznaczenie miejsc zerowych wielomianu −(m + 1)((−(m + 1))2 − 3(−m2 + 1)) + 7(−m2 + 1), czyli wielomianu −4m3 − 13m2 + 9: −3, −1, .
za rozwiązanie powyższej nierówności: .
Trzeci etap polega na wyznaczeniu szukanej wartości parametru m z uwzględnieniem wszystkich warunków: .
Za poprawne rozwiązanie tego etapu zdający otrzymuje 1 pkt.
rozwiązanie pełne (wszystkie trzy etapy): .
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi
1. W przypadku otrzymania na jednym z etapów (I lub II) zbioru pustego lub zbioru jako zbioru rozwiązań nierówności przyznajemy 0 punktów za III etap.
2. W przypadku otrzymania w II etapie zbioru rozwiązań, będącego podzbiorem zbioru rozwiązań z I etapu lub otrzymania w I etapie zbioru rozwiązań, będącego podzbiorem zbioru rozwiązań z II etapu, przyznajemy 0 punktów za III etap.
3. O ile nie zachodzą przypadki z uwag 1. i 2. i zdający poprawnie wykona etap I oraz popełnia błędy w rozwiązaniu nierówności z etapu II, albo gdy popełnia błędy w etapie I i otrzyma co najmniej 1 punkt za etap II, to za III etap może otrzymać 1 punkt.
4. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania stosuje nieistniejącą zależność: „suma sześcianów = sześcian sumy”, prowadzącą do uproszczenia badanego problemu, lub zdający stosuje inny błędny wzór, prowadzący do uproszczenia badanego problemu, ale otrzyma nierówność wielomianową stopnia trzeciego, uzyska trzy miejsca zerowe i poprawnie rozwiązuje otrzymaną nierówność, to za II etap otrzymuje 1 punkt (za rozwiązanie nierówności).
5. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania otrzyma poprawną nierówność wielomianową stopnia 3. i popełnia błędy rachunkowe w jej rozwiązaniu, to może otrzymać 3 punkty za II etap, o ile wyznaczy 3 różne miejsca zerowe wielomianu z tej nierówności i konsekwentnie rozwiąże nierówność do końca, zaś w każdym innym przypadku otrzymuje 2 punkty za ten etap.
6. Jeżeli zdający w II etapie rozwiązania rozważa nierówność wielomianową stopnia większego niż 3. lub niepoprawną nierówność stopnia 3. i wyznacza miejsca zerowe w liczbie właściwej dla stopnia wielomianu i otrzymuje przynajmniej 3 miejsca zerowe, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty za II etap, o ile konsekwentnie rozwiąże nierówność. Jeżeli wielomian w tej nierówności nie ma trzech różnych miejsc zerowych, to zdający może otrzymać co najwyżej 2 punkty za ten etap.
7. Jeżeli zdający przy rozwiązywaniu otrzymanej w II etapie nierówności stopnia co najmniej 3. popełnia błąd, polegający na niepoprawnym grupowaniu wyrazów, np. z nierówności −4m3 − 13m2 + 9 > 0 uzyska (4m + 13)(m2 − 9) > 0, to nie otrzymuje punktów za części II.3 i II.4.
Komentarz. Należy starannie rozpatrzyć znaki w nierówności wymiernej. Wymagane jest pełne uzasadnienie każdego etapu.