Zadanie 10, matura maj 2018, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyObjętość stożka ściętego (przedstawionego na rysunku) można obliczyć ze wzoru , gdzie r i R są promieniami podstaw (r < R), a H jest wysokością bryły. Dany jest stożek ścięty, którego wysokość jest równa 10, objętość 840π, a r = 6. Oblicz cosinus kąta nachylenia przekątnej przekroju osiowego tej bryły do jednej z jej podstaw.
PowiększKorepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: .
Przekrojem osiowym stożka jest trapez równoramienny ABCD. Niech DE oznacza wysokość stożka opuszczoną z punktu D.
Po podstawieniu danych do wzoru na objętość otrzymujemy równanie kwadratowe .
Stąd R2 + 6R − 216 = 0.
Rozwiązując je, otrzymujemy Δ = 36 + 4 ⋅ 216 = 900, , lub .
Przekrojem osiowym tego stożka jest trapez równoramienny o podstawach długości 24 i 12 oraz wysokości 10. Długość odcinka EB jest równa ∣EB∣ = R + r = 12 + 6 = 18.
Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BDE otrzymujemy .
Zatem .
Schemat punktowania
rozwiązanie pełne: zdający obliczy .
pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy
• długość przekątnej trapezu
• tangens kąta DBE:
i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
albo
rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający wyznaczy promień R większej podstawy: R = 12 i długość odcinka EB: ∣EB∣ = 18, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający wyznaczy promień R większej podstawy: R = 12 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.
rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.
Uwagi
1. Jeżeli zdający zapisze cosinus kąta nachylenia przekątnej przekroju osiowego tego stożka ściętego do jednej z jego podstaw w zależności od R, r, H i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy, to otrzymuje 2 punkty.
2. Jeżeli zdający popełni błąd merytoryczny przy zastosowaniu twierdzenia Pitagorasa, pisząc np.: ∣EB∣2 + ∣BD∣2 = ∣ED∣2, albo popełni błąd merytoryczny przez zastosowanie nieistniejącego wzoru „pierwiastek sumy = suma pierwiastków”, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
3. Jeżeli zdający błędnie przyjmie, że wysokością stożka jest odcinek AD, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt, o ile poprawnie obliczy R.
4. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania zadania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 3 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozwiązania na żadnym etapie.
5. Jeżeli zdający obliczy długość R oraz długość ramienia trapezu, to może otrzymać 2 punkty. Jeżeli zdający obliczy długość R oraz długość ramienia trapezu, a ponadto obliczy długość BD i zapisze twierdzenie cosinusów, to może otrzymać 3 punkty.
6. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że średnica górnej podstawy stożka ściętego ma długość 6, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty.
7. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że długość rzutu prostokątnego ramienia trapezu na dłuższą podstawę to różnica średnic dolnej i górnej podstawy zamiast połowy tej różnicy i nie jest to błąd wynikający z rachunków, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
Komentarz. Kąt nachylenia przekątnej do podstawy to kąt między przekątną a rzutem tej przekątnej na podstawę, czyli kąt w trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych H = 10 i R − r = 6.