Zadanie 10, matura maj 2018, matematyka rozszerzona

4 pktobliczenioweśrednie 48%Maj 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Objętość stożka ściętego (przedstawionego na rysunku) można obliczyć ze wzoru V=13πH(r2+rR+R2)V = \frac{1}{3}\pi H\left(r^2 + rR + R^2\right), gdzie r i R są promieniami podstaw (r < R), a H jest wysokością bryły. Dany jest stożek ścięty, którego wysokość jest równa 10, objętość 840π, a r = 6. Oblicz cosinus kąta nachylenia przekątnej przekroju osiowego tej bryły do jednej z jej podstaw.

stożek ścięty z zaznaczonymi promieniami podstaw r (górnej) i R (dolnej)Powiększ
stożek ścięty z zaznaczonymi promieniami podstaw r (górnej) i R (dolnej)

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: cos⁡∣∢DBE∣=9106\cos|\sphericalangle DBE| = \frac{9}{\sqrt{106}}.

Przekrojem osiowym stożka jest trapez równoramienny ABCD. Niech DE oznacza wysokość stożka opuszczoną z punktu D.

Po podstawieniu danych do wzoru na objętość otrzymujemy równanie kwadratowe 13π⋅10⋅(62+6R+R2)=840π\frac{1}{3}\pi \cdot 10 \cdot (6^2 + 6R + R^2) = 840\pi.

Stąd R2 + 6R − 216 = 0.

Rozwiązując je, otrzymujemy Δ = 36 + 4 ⋅ 216 = 900, Δ=30\sqrt{\Delta} = 30, R=−6−302=−18<0R = \frac{-6 - 30}{2} = -18 < 0 lub R=−6+302=12R = \frac{-6 + 30}{2} = 12.

Przekrojem osiowym tego stożka jest trapez równoramienny o podstawach długości 24 i 12 oraz wysokości 10. Długość odcinka EB jest równa ∣EB∣ = R + r = 12 + 6 = 18.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta BDE otrzymujemy ∣BD∣=102+182=424=2106|BD| = \sqrt{10^2 + 18^2} = \sqrt{424} = 2\sqrt{106}.

Zatem cos⁡∣∢DBE∣=182106=9106\cos|\sphericalangle DBE| = \frac{18}{2\sqrt{106}} = \frac{9}{\sqrt{106}}.

Schemat punktowania

4 pkt

rozwiązanie pełne: zdający obliczy cos⁡∣∢DBE∣=9106\cos|\sphericalangle DBE| = \frac{9}{\sqrt{106}}.

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: zdający obliczy

• długość przekątnej trapezu ∣BD∣=2106|BD| = 2\sqrt{106}

• tangens kąta DBE: tg⁡∣∢DBE∣=59\operatorname{tg}|\sphericalangle DBE| = \frac{5}{9}

i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: zdający wyznaczy promień R większej podstawy: R = 12 i długość odcinka EB: ∣EB∣ = 18, i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zdający wyznaczy promień R większej podstawy: R = 12 i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi

1. Jeżeli zdający zapisze cosinus kąta nachylenia przekątnej przekroju osiowego tego stożka ściętego do jednej z jego podstaw w zależności od R, r, H i na tym zakończy lub dalej popełnia błędy, to otrzymuje 2 punkty.

2. Jeżeli zdający popełni błąd merytoryczny przy zastosowaniu twierdzenia Pitagorasa, pisząc np.: ∣EB∣2 + ∣BD∣2 = ∣ED∣2, albo popełni błąd merytoryczny przez zastosowanie nieistniejącego wzoru „pierwiastek sumy = suma pierwiastków”, to może otrzymać co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

3. Jeżeli zdający błędnie przyjmie, że wysokością stożka jest odcinek AD, to może otrzymać co najwyżej 1 punkt, o ile poprawnie obliczy R.

4. Jeżeli zdający realizuje strategię rozwiązania zadania i popełnia jedynie błędy rachunkowe, to może otrzymać 3 punkty, o ile popełnione błędy nie ułatwiają rozwiązania na żadnym etapie.

5. Jeżeli zdający obliczy długość R oraz długość ramienia trapezu, to może otrzymać 2 punkty. Jeżeli zdający obliczy długość R oraz długość ramienia trapezu, a ponadto obliczy długość BD i zapisze twierdzenie cosinusów, to może otrzymać 3 punkty.

6. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że średnica górnej podstawy stożka ściętego ma długość 6, to otrzymuje co najwyżej 3 punkty.

7. Jeżeli zdający błędnie przyjmuje, że długość rzutu prostokątnego ramienia trapezu na dłuższą podstawę to różnica średnic dolnej i górnej podstawy zamiast połowy tej różnicy i nie jest to błąd wynikający z rachunków, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.

Komentarz. Kąt nachylenia przekątnej do podstawy to kąt między przekątną a rzutem tej przekątnej na podstawę, czyli kąt w trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych H = 10 i R − r = 6.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.