Biologia na maturze 2027
Biologia na maturze 2027: terminy, karta wzorów, powtórka w działach i najtrudniejsze zadania z biologii według raportów CKE.
„Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne”
PDF · 24 stron · 2 MB · Formuła 2023, matura 2027
Niezmieniona kopia pliku CKE: oryginał na cke.gov.pl. Zdajesz w Formule 2015? Starsza wersja (oryginał).
Powtórka
Wzory, pułapki i zadania CKE z rozwiązaniami, temat po temacie.
Komórka i metabolizm
- Komórka zwierzęca a roślinna: budowa i różnice (matura z biologii)Różnice między komórką zwierzęcą, roślinną, grzybową i bakteryjną: ściana komórkowa, chloroplasty, wakuola, centriole, materiał zapasowy. Tabela i zadania CKE.
- Fotosynteza na maturze z biologii: faza jasna, cykl Calvina, czynnikiFotosynteza na maturze: równanie, faza zależna od światła w tylakoidach, cykl Calvina w stromie, rola RuBisCO, czynniki ograniczające, rośliny C4 i CAM.
- Cykl Krebsa na maturze z biologii: przebieg, bilans, miejsceCykl Krebsa w oddychaniu tlenowym: gdzie zachodzi, reakcja pomostowa, produkty (NADH, FADH2, ATP, CO2), bilans na cząsteczkę glukozy. Zadania CKE z biologii.
- Fosforylacja substratowa, oksydacyjna i fotofosforylacja na maturze z biologiiCzym różni się fosforylacja substratowa od oksydacyjnej i fotofosforylacji, gdzie zachodzą i ile ATP dają. Fosforylacja na maturze z biologii i zadania CKE.
Genetyka i biotechnologia
- Budowa genu na maturze z biologii: eksony, introny, promotorBudowa genu eukariotycznego i prokariotycznego: promotor, sekwencja kodująca, eksony i introny, dojrzewanie mRNA (splicing). Zadania CKE z biologii.
- Krzyżówki genetyczne na maturze: jak je rozwiązywać krok po krokuKrzyżówki genetyczne na maturze z biologii: gamety, szachownica Punnetta, proporcje 3:1 i 9:3:3:1, krzyżówka testowa, cechy sprzężone z płcią.
- Geny sprzężone i crossing-over na maturze z biologiiGeny sprzężone, rekombinanty i crossing-over: jak rozpoznać sprzężenie w krzyżówce, jak policzyć odległość genów w cM. Genetyka na maturze i zadania CKE.
- Organizmy transgeniczne i biotechnologia na maturze z biologiiCo to jest organizm transgeniczny, jak go otrzymać (wektor, enzymy restrykcyjne, ligaza, marker), przykłady GMO i zadania z biotechnologii z matury CKE.
Organizm człowieka
- Budowa serca i krążenie krwi na maturze z biologiiBudowa serca człowieka: przedsionki, komory, zastawki, układ bodźcoprzewodzący, duży i mały krwiobieg, cykl pracy serca.
- Budowa oka i akomodacja na maturze z biologiiBudowa oka człowieka: twardówka, naczyniówka, siatkówka, soczewka, pręciki i czopki, plamka żółta, akomodacja, krótkowzroczność i dalekowzroczność. Zadania CKE.
- Układ nerwowy na maturze: neuron, potencjał czynnościowy, synapsaUkład nerwowy człowieka na maturze: budowa neuronu, potencjał spoczynkowy i czynnościowy, przewodzenie impulsu, synapsa chemiczna, odruchy. Zadania CKE.
- Układ pokarmowy człowieka na maturze: budowa, enzymy, trawienieUkład pokarmowy człowieka na maturze z biologii: odcinki przewodu, gruczoły, enzymy trawienne i miejsca ich działania, wchłanianie, rola żółci. Zadania CKE.
- Sprzężenie zwrotne ujemne i dodatnie na maturze z biologiiUjemne sprzężenie zwrotne w regulacji hormonalnej (tyroksyna, glukoza, wapń) i przykłady dodatniego sprzężenia. Homeostaza na maturze z biologii i zadania CKE.
Rośliny
- Budowa kwiatu na maturze z biologii: elementy i ich funkcjeBudowa kwiatu rośliny okrytonasiennej: okwiat, pręciki, słupek, zalążnia i zalążki, funkcje części kwiatu, zapylanie i podwójne zapłodnienie. Zadania CKE.
- Rośliny jednoliścienne a dwuliścienne: różnice na maturze z biologiiRóżnice między roślinami jednoliściennymi i dwuliściennymi: liścienie, unerwienie liści, wiązki, korzenie, kwiaty. Tabela i zadania CKE z biologii.
- Fotoperiodyzm: rośliny dnia długiego i krótkiego na maturze z biologiiFotoperiodyzm roślin: rośliny dnia długiego, krótkiego i neutralne, rola fitochromu, długość nocy krytycznej.
Różnorodność, ewolucja i ekologia
- Grupy monofiletyczne, parafiletyczne i polifiletyczne oraz ewolucja zbieżnaJak rozpoznać na drzewie filogenetycznym grupę monofiletyczną, parafiletyczną i polifiletyczną, czym jest ewolucja zbieżna i analogia. Zadania CKE z biologii.
- Porosty jako organizmy symbiotyczne na maturze z biologiiPorosty jako symbioza grzyba i glonu albo sinicy: korzyści obu partnerów, rola pionierska, porosty jako bioindykatory czystości powietrza (skala porostowa).
- Przeobrażenie zupełne i niezupełne owadów na maturze z biologiiCzym różni się przeobrażenie zupełne od niezupełnego, które owady je przechodzą, rola poczwarki i hormonów. Rozwój owadów na maturze i zadania CKE.
- Restytucja a reintrodukcja gatunku na maturze z biologiiCzym różni się restytucja od reintrodukcji gatunku, przykłady z Polski (żubr, bóbr), ochrona ex situ i in situ.
Z arkuszy CKE
Zestawienia liczone z naszej bazy zadań i raportów CKE.
Więcej o maturze z biologii
- Progi na medycynę: wszystkie uczelnie, ostatnie progi i zasadyOstatnie progi punktowe na kierunek lekarski na wszystkich uczelniach, przedmioty, które się liczą, i progi w miastach. Dane z dokumentów uczelni.
- Jak uczyć się do matury z biologii: plan oparty na arkuszach CKEMatura z biologii rozszerzonej: co CKE sprawdza najczęściej, na czym zdający tracą punkty, jak ćwiczyć doświadczenia i genetykę na arkuszach.