Zadanie 4, matura maj 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyLiczby rzeczywiste x oraz y spełniają jednocześnie równanie x + y = 4 i nierówność x3 − x2y ≤ xy2 − y3.
Wykaż, że x = 2 oraz y = 2.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I
Z warunku x + y = 4 wynika y = 4 − x. Podstawiając do nierówności:
x3 − x2(4 − x) ≤ x(4 − x)2 − (4 − x)3
Przekształcając (stosując wzory skróconego mnożenia):
x3 − 4x2 + x3 ≤ x(16 − 8x + x2) − (64 − 48x + 12x2 − x3)
2x3 − 4x2 ≤ 16x − 8x2 + x3 − 64 + 48x − 12x2 + x3
16x2 − 64x + 64 ≤ 0
(4x − 8)2 ≤ 0
Ponieważ kwadrat liczby rzeczywistej jest nieujemny, jedynym rozwiązaniem jest (4x − 8)2 = 0, stąd x = 2.
Z równania x + y = 4 otrzymujemy y = 2.
Sposób II
Przekształcamy nierówność kolejno:
x3 − x2y − xy2 + y3 ≤ 0,
(x − y)(x2 − y2) ≤ 0,
(x + y)(x − y)2 ≤ 0.
Ponieważ x + y = 4, mamy 4(x − y)2 ≤ 0. Kwadrat liczby rzeczywistej jest nieujemny, więc (x − y)2 = 0, a zatem x = y. Stąd 2x = 4, czyli x = 2 oraz y = 2.
Schemat punktowania
przeprowadzenie pełnego rozumowania, tj. przekształcenie nierówności x3 − x2y ≤ xy2 − y3 do postaci, z której można bezpośrednio wnioskować o równości liczb x i y (lub do postaci, z której można bezpośrednio wnioskować, że jedna z liczb x, y jest równa 2), oraz obliczenie tych liczb: x = 2 i y = 2.
zastosowanie wzoru na sześcian różnicy oraz kwadrat różnicy, wykorzystanie założenia i zapisanie nierówności kwadratowej z jedną niewiadomą x (lub y) w postaci ax2 + bx + c ≥ 0 lub ax2 + bx + c ≤ 0, np. 16x2 − 64x + 64 ≤ 0
ALBO wykorzystanie założenia x + y = 4 i zapisanie nierówności w postaci 4(x − y)2 ≤ 0 (lub 4(4 − 2y)2 ≤ 0, lub 4(2x − 4)2 ≤ 0),
ALBO przekształcenie nierówności do postaci (x − y)2(x + y) ≤ 0 oraz poprawne określenie znaku jednego z czynników iloczynu (x − y)2(x + y),
ALBO zastosowanie nierówności między średnią arytmetyczną a geometryczną, zapisanie obu przypadków i przeprowadzenie poprawnego rozumowania dla jednego z tych przypadków.
wykorzystanie zależności x + y = 4 i zapisanie nierówności z jedną niewiadomą, np. x3 − x2(4 − x) ≤ x(4 − x)2 − (4 − x)3
ALBO przekształcenie nierówności x3 − x2y ≤ xy2 − y3 do postaci (x − y)(x2 − y2) ≤ 0,
ALBO przekształcenie nierówności x3 − x2y ≤ xy2 − y3 do postaci xy ≥ 4.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: Jeżeli zdający podstawia do związków x + y = 4 oraz x3 − x2y ≤ xy2 − y3 konkretne wartości liczbowe i na tym opiera swoją argumentację, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający podstawia do związków konkretne wartości liczbowe i na tym opiera swoją argumentację, to otrzymuje 0 punktów. Przybliżenia dziesiętne nie są akceptowane.