Zadanie 5, matura maj 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
3 punktyDany jest trójkąt prostokątny ABC, w którym oraz . Punkty K i L leżą na bokach – odpowiednio – AB i BC tak, że ∣BK∣ = ∣BL∣ = 1 (zobacz rysunek). Odcinek KL przecina wysokość BD tego trójkąta w punkcie N, a ponadto ∣AD∣ = 2.
PowiększWykaż, że .
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Sposób I (pola trójkątów)
W trójkącie DAB o kątach 90°, 60°, 30° mamy: ∣AD∣ = 2, ∣AB∣ = 4 i .
W trójkącie BLN kąt NBL wynosi 60°. W trójkącie KBN kąt KBN wynosi 30°.
Pole trójkąta KBL (równe ) jest sumą pól trójkątów BLN i KBN:
Uwzględniając ∣BK∣ = ∣BL∣ = 1:
Zatem .
Sposób II (twierdzenie sinusów)
W trójkącie DAB o kątach 90°, 60°, 30° mamy ∣AD∣ = 2, ∣AB∣ = 4, . Kąty trójkąta BNK mają miary 30°, 45°, 105°. Z twierdzenia sinusów:
.
.
Zatem .
Sposób III (wysokość trójkąta BLN)
Prowadzimy wysokość NE trójkąta BLN, gdzie , i oznaczamy x = ∣BE∣. Z trójkąta DAB mamy ∣AB∣ = 4 i . Trójkąt BLK jest prostokątny równoramienny, więc jego kąty ostre mają po 45°, a . W trójkącie NBE kąty ostre mają miary 60° i 30°, zatem i ∣BN∣ = 2x. Trójkąt ELN jest prostokątny równoramienny, więc ∣NE∣ = ∣EL∣ = 1 − x. Stąd
, czyli .
Po pomnożeniu przez otrzymujemy , a więc . Zatem .
Sposób IV (twierdzenie cosinusów)
Z trójkąta DAB mamy i ∣AB∣ = 4. W prostokątnym równoramiennym trójkącie KBL mamy ∣BK∣ = ∣BL∣ = 1, i kąty przy K, L równe 45°. Z twierdzenia cosinusów:
,
.
Dodajemy równania i korzystamy z , otrzymując 2∣BN∣2 = ∣KN∣2 + ∣LN∣2.
Ponadto , a . Ponowne zastosowanie twierdzenia cosinusów daje
,
.
Po dodaniu: .
Porównując oba wyrażenia, dostajemy , czyli . Zatem .
Sposób V (układ współrzędnych)
Przyjmujemy B = (0, 0), punkt A na dodatniej półosi Oy, punkt C na dodatniej półosi Ox. Wtedy K = (0, 1), L = (1, 0), a prosta KL ma równanie y = −x + 1. Prosta BD jest nachylona do osi Ox pod kątem 60°, więc ma równanie . Ich przecięcie spełnia , zatem
.
Ponieważ , mamy A = (0, 4). Współczynnik kierunkowy prostej AC wynosi , zatem AC ma równanie . Odcinek ND jest prostopadły do tej prostej, więc jego długość to odległość punktu N od AC:
.
Sposób VI (prosta równoległa do KL przez D)
Prowadzimy wysokość DE trójkąta BCD, gdzie , oraz przez D prostą równoległą do KL, przecinającą prostą BC w punkcie F. Z trójkąta DAB mamy ∣AB∣ = 4, . Trójkąt BED ma kąty ostre 60° i 30°, więc , a . Trójkąt DEF jest prostokątny równoramienny, stąd ∣EF∣ = ∣DE∣ = 3. Zatem
.
Z twierdzenia Talesa , a więc
.
Stąd i
.
Sposób VII (prosta równoległa do BC przez D)
Przez D prowadzimy prostą równoległą do BC, przecinającą prostą KL w punkcie E, a prostą AB w punkcie F. Z trójkąta DAB mamy ∣AB∣ = 4 i . Trójkąt AFD ma kąty ostre 60° i 30°, więc ∣AF∣ = 1, . Zatem ∣FK∣ = 4 − 1 − 1 = 2. Trójkąt KFE jest prostokątny równoramienny, więc ∣EF∣ = ∣FK∣ = 2, skąd .
Trójkąty DEN i BLN są podobne (kkk), zatem , czyli
.
Stąd , więc
.
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: .
obliczenie długości odcinka BN:
ALBO obliczenie długości i zapisanie równania z jedną niewiadomą x = ∣BN∣,
ALBO zapisanie równania z niewiadomą x = ∣DN∣ (z podobieństwa trójkątów BLN i DEN, sposób VII),
ALBO obliczenie współrzędnych punktu i długości (sposób V),
ALBO obliczenie współrzędnych punktów i (sposób V),
ALBO obliczenie współrzędnych punktu i zapisanie długości ∣DN∣ w postaci (sposób V).
zapisanie równania z jedną niewiadomą x = ∣BN∣, np. (z sumy pól trójkątów BLN i KBN), (twierdzenie sinusów w trójkącie BNK), (twierdzenie sinusów w trójkącie BNL), (związki miarowe w trójkątach BEN i ELN)
ALBO obliczenie długości BD i zapisanie ,
ALBO zapisanie równania z jedną niewiadomą x (pierwszą lub drugą współrzędną punktu N), np. (sposób V),
ALBO wyznaczenie równań prostych AC i BD oraz obliczenie współrzędnych punktu (sposób V).
rozwiązanie, w którym zastosowano nieprawidłową metodę, albo brak rozwiązania.
Uwaga: W rozwiązaniach nie są akceptowane przybliżenia dziesiętne liczb rzeczywistych.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Przybliżenia dziesiętne liczb rzeczywistych nie są akceptowane.