Zadanie 13, matura maj 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
6 punktówW kartezjańskim układzie współrzędnych (x, y) prosta l o równaniu x − y − 2 = 0 przecina parabolę o równaniu y = 4x2 − 7x + 1 w punktach A oraz B. Odcinek AB jest średnicą okręgu . Punkt C leży na okręgu nad prostą l, a kąt BAC jest ostry i ma miarę α taką, że (zobacz rysunek).
PowiększOblicz współrzędne punktu C. Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wspólne obliczenie punktów A i B
Z układu y = 4x2 − 7x + 1, y = x − 2 otrzymujemy 4x2 − 8x + 3 = 0, więc lub . Stąd i . Długość średnicy wynosi , zatem środek okręgu to S = (1, −1), a promień .
Sposób I (proste AC i BC)
Prosta l ma nachylenie 45°, a prosta AC — α + 45°. Zatem
.
Prosta AC ma równanie . Kąt ACB oparty na średnicy jest prosty, więc , a równanie BC to .
Punkt C leży na obu prostych: . Stąd , czyli i . Zatem .
Sposób II (długości AC i BC)
Trójkąt ABC jest prostokątny w C. Z i ∣AC∣2 + ∣BC∣2 = 2 otrzymujemy i .
Dla C = (x, y) równania odległości po podniesieniu do kwadratu mają postać
,
.
Odejmując, otrzymujemy , zatem . Podstawiamy do pierwszego równania:
,
, czyli 100x2 − 280x + 187 = 0.
Stąd lub . Drugiemu rozwiązaniu odpowiada ; ten punkt leży pod prostą y = x − 2, więc go odrzucamy. Pozostaje .
Sposób III (okrąg i prosta AC)
Jak w sposobie I obliczamy , więc AC ma równanie . Równanie okręgu o środku S = (1, −1) i promieniu to . Podstawienie równania prostej daje
,
,
.
Zatem lub . Pierwsza wartość daje punkt A, który nie jest szukanym punktem nad prostą l. Druga daje .
Sposób IV (okrąg i średnica przez C)
Kąt środkowy CSB i wpisany CAB są oparte na tym samym łuku, więc . Obliczamy
,
.
Prosta SC ma równanie y = 7(x − 1) − 1. Podstawiamy je do równania okręgu:
, czyli .
Stąd , zatem lub . Dla otrzymujemy — punkt leży pod prostą l i odpada. Dla mamy . Odpowiedź: .
Schemat punktowania
zastosowanie poprawnej metody i poprawny wynik: .
zapisanie jednego równania stopnia pierwszego i równania stopnia drugiego z dwiema niewiadomymi, np. i (prosta AC i okrąg), lub y = 7(x − 1) − 1 i (prosta SC i okrąg)
ALBO wyznaczenie równania prostej CC1: ,
ALBO zapisanie układu równań liniowych, np. prostych AC i BC.
zapisanie jednego równania z dwiema niewiadomymi, np. , , y = 7(x − 1) − 1, , , lub .
obliczenie aAC = 2 oraz i
ALBO obliczenie środka S = (1, −1) lub promienia , lub ,
ALBO obliczenie aSC = 7 oraz i .
obliczenie i
ALBO obliczenie aAC = 2,
ALBO obliczenie aSC = 7,
ALBO zapisanie równania z jedną niewiadomą wynikającego z układu y = 4x2 − 7x + 1, x − y − 2 = 0 oraz zapisanie lub ,
ALBO zapisanie, że pierwsza/druga współrzędna środka S jest średnią arytmetyczną rozwiązań równania 4x2 − 8x + 3 = 0 lub 4y2 + 8y + 3 = 0, np. , (wzory Viète’a).
zapisanie równania z jedną niewiadomą wynikającego z układu y = 4x2 − 7x + 1, x − y − 2 = 0, np. x − 2 = 4x2 − 7x + 1 lub y = 4(y + 2)2 − 7(y + 2) + 1
ALBO zapisanie lub .
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający obliczy oraz inny punkt C2 i nie odrzuci C2, to otrzymuje 5 punktów za całe rozwiązanie.
2. Jeżeli jedynym błędem zdającego jest zastosowanie niepoprawnej równości , zastosowanie niepoprawnej definicji funkcji trygonometrycznej, podstawienie do równania okręgu średnicy zamiast promienia albo błędne zastosowanie wzorów Viète’a przy obliczaniu współrzędnych środka okręgu, to może otrzymać co najwyżej 4 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający obliczy oba punkty i C2 ≠ C1 i nie odrzuci C2, otrzymuje 5 pkt. Jeśli jedynym błędem jest zastosowanie niepoprawnej równości , niepoprawnej definicji funkcji trygonometrycznej, podstawienie średnicy zamiast promienia lub błędne zastosowanie wzorów Viète'a, zdający może otrzymać co najwyżej 4 pkt.