Zadanie 12.2, matura maj 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Wspólne informacje do wiązki zadań
Funkcja f jest określona wzorem dla każdej liczby dodatniej x.
Polecenie
4 punktyOblicz najmniejszą wartość funkcji f określonej dla każdej liczby dodatniej x.
Zapisz obliczenia.
Wskazówka: przyjmij, że wzór funkcji f można przedstawić w postaci f(x) = x4 + x2 − 6x.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Najmniejsza wartość funkcji f to f(1) = −4.
Obliczamy pochodną funkcji f: f′(x) = 4x3 + 2x − 6 dla .
Obliczamy miejsca zerowe pochodnej:
f′(x) = 0
4x3 + 2x − 6 = 0
4x3 + 2x − 4 − 2 = 0
4(x3 − 1) + 2(x − 1) = 0
4(x − 1)(x2 + x + 1) + 2(x − 1) = 0
(x − 1)(4x2 + 4x + 4 + 2) = 0
(x − 1)(4x2 + 4x + 6) = 0
x − 1 = 0 lub 4x2 + 4x + 6 = 0
x = 1 (gdyż 4x2 + 4x + 6 > 0 dla każdego x > 0)
Badamy znak pochodnej:
f′(x) < 0 dla
f′(x) > 0 dla
Zatem funkcja f jest malejąca w przedziale (0, 1] i rosnąca w przedziale [1, +∞).
Stąd dla x = 1 funkcja f osiąga wartość najmniejszą: f(1) = 14 + 12 − 6 ⋅ 1 = 1 + 1 − 6 = −4.
Schemat punktowania
uzasadnienie, że funkcja f przyjmuje wartość najmniejszą dla x = 1 i obliczenie wartości najmniejszej: f(1) = −4.
uzasadnienie (np. poprzez badanie monotoniczności), że funkcja f przyjmuje wartość najmniejszą dla x = 1.
poprawne rozwiązanie równania 4x3 + 2x − 6 = 0: x = 1.
wyznaczenie pochodnej funkcji f: f′(x) = 4x3 + 2x − 6.
rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający wyznaczy pochodną funkcji f z błędem i wyznaczona pochodna nie jest wielomianem stopnia trzeciego, to otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie.
2. Za poprawne uzasadnienie, że funkcja posiada wartość najmniejszą dla wyznaczonej wartości x, przy której pochodna się zeruje, można uznać sytuację, gdy zdający bada znak pochodnej oraz opisuje (słownie lub graficznie, np. strzałkami) monotoniczność funkcji f LUB zapisuje, że dla wyznaczonej wartości x funkcja f ma minimum lokalne i jest to jednocześnie jej najmniejsza wartość LUB zapisuje, że dla wyznaczonej wartości x funkcja f ma minimum lokalne i jest to jedyne ekstremum tej funkcji.
3. Badanie znaku pochodnej zdający może opisać w inny sposób, np. szkicując wykres funkcji, która w ten sam sposób jak pochodna zmienia znak, i zaznaczając na rysunku, np. znakami „+” i „−”, znak pochodnej.
4. Jeżeli zdający przedstawi niepełne uzasadnienie, że dla x = 1 funkcja f osiąga najmniejszą wartość, i obliczy f(1) = −4, to otrzymuje 3 punkty za całe rozwiązanie. Jeśli nie przedstawi żadnego uzasadnienia i obliczy f(1) = −4, to otrzymuje co najwyżej 2 punkty za całe rozwiązanie.
5. Jeżeli zdający nie rozwiązuje równania 4x3 + 2x − 6 = 0, lecz stwierdza, że liczba 1 jest jego rozwiązaniem bez uzasadnienia, że jest to jedyne rozwiązanie rzeczywiste tego równania, ALBO popełnia błąd nierachunkowy przy rozkładzie wielomianu 4x3 + 2x − 6 na czynniki, ale otrzymuje wielomian stopnia trzeciego, który przyjmuje w zbiorze (0, +∞) wartość najmniejszą, i dalej konsekwentnie rozwiązuje zadanie do końca, to otrzymuje 2 punkty za całe rozwiązanie.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający wyznaczy pochodną z błędem takim, że wyznaczona pochodna nie jest wielomianem stopnia trzeciego, otrzymuje 0 punktów za całe rozwiązanie. Poprawne uzasadnienie minimum wymaga badania znaku pochodnej lub opisania monotoniczności funkcji.