Zadanie 11, matura maj 2023, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
5 punktówWyznacz wszystkie wartości parametru m ≠ 2, dla których równanie
ma dwa różne rozwiązania rzeczywiste x1, x2 spełniające warunek x13 + x23 > −28.
Zapisz obliczenia.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Etap I: Rozwiązujemy warunek Δ > 0:
(20m − 44)(m − 2) > 0
Etap II: Wyznaczamy wartości parametru m dla warunku x13 + x23 > −28, korzystając ze wzorów Viète'a:
(x1 + x2)3 − 3x1x2(x1 + x2) > −28
(4m − 9)(m − 2) < 0
Alternatywny sposób etapu II
Z wzoru na pierwiastki otrzymujemy oraz .
Oznaczmy . Warunek sumy sześcianów ma postać (−2 − p)3 + (−2 + p)3 > −28.
Rozwijając sześciany:
(−8 − 12p − 6p2 − p3) + (−8 + 12p − 6p2 + p3) > −28,
−12p2 − 16 > −28, czyli p2 − 1 < 0.
Zatem , czyli . Ponieważ m ≠ 2, równoważnie (4m − 9)(m − 2) < 0, skąd . Warunek istnienia dwóch różnych pierwiastków uwzględniamy osobno w etapie III.
Wariant: zamiast rozwijać sześciany można zastosować wzór na sumę sześcianów:
(−2 − p + (−2) + p)[(−2 − p)2 − (−2 − p)(−2 + p) + (−2 + p)2] > −28,
−4(4 + 4p + p2 + p2 − 4 + 4 − 4p + p2) > −28,
3p2 + 4 < 7, czyli ponownie p2 − 1 < 0.
Etap III: Wyznaczamy część wspólną warunków:
Schemat punktowania
Punkty za trzy etapy sumują się do 5.
Etap I (0–1 pkt): rozwiązanie nierówności Δ > 0.
poprawne rozwiązanie: .
niepoprawna metoda albo brak rozwiązania.
Uwaga: Jeżeli zdający rozwiązuje warunek Δ ≥ 0, za tę część otrzymuje 0 punktów.
Etap II (0–3 pkt): wyznaczenie wartości parametru wynikających z warunku x13 + x23 > −28.
rozwiązanie nierówności z jedną niewiadomą m wynikającej z tego warunku: .
zapisanie nierówności z jedną niewiadomą m wynikającej z tego warunku, np.
ALBO zapisanie nierówności i poprawne zastosowanie wzoru na sześcian sumy/różnicy do co najmniej jednego składnika tej sumy.
przekształcenie warunku do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a, np. (x1 + x2)3 − 3x1x2(x1 + x2) > −28
ALBO wyznaczenie pierwiastków trójmianu w zależności od m: , .
niepoprawna metoda albo brak rozwiązania.
Etap III (0–1 pkt): wyznaczenie części wspólnej warunków.
poprawne wyznaczenie wszystkich wartości spełniających jednocześnie Δ > 0 i x13 + x23 > −28: .
niepoprawna metoda albo brak rozwiązania.
Uwagi:
1. Jeżeli zdający popełni w I i/lub II etapie jedynie błędy rachunkowe i otrzyma zbiory rozwiązań, które nie są rozłączne i żaden z nich nie jest całym zbiorem liczb rzeczywistych, a następnie poprawnie wyznaczy ich część wspólną, to za III etap otrzymuje 1 punkt.
2. Jeżeli w II etapie zdający błędnie przyjmie lub x1x2 = ±4, to za II etap może otrzymać co najwyżej 1 punkt, a za III etap otrzymuje 0 punktów.
3. Jeżeli w II etapie zdający popełni błąd nierachunkowy (np. pominie istotne nawiasy przy przekształcaniu warunku do postaci pozwalającej bezpośrednio zastosować wzory Viète’a albo przyjmie x13 + x23 = (x1 + x2)[(x1 + x2)2 − x1x2]) i konsekwentnie doprowadzi rozwiązanie II etapu do końca, to może uzyskać co najwyżej 1 punkt za II etap.
Uwagi ogólne:
1. Akceptowane są wszystkie rozwiązania merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
2. Jeżeli zdający popełni błędy rachunkowe, które na żadnym etapie rozwiązania nie upraszczają i nie zmieniają danego zagadnienia, lecz stosuje poprawną metodę i konsekwentnie do popełnionych błędów rachunkowych rozwiązuje zadanie, to może otrzymać co najwyżej (n − 1) punktów (gdzie n jest maksymalną możliwą do uzyskania liczbą punktów za dane zadanie).
Komentarz. Jeśli zdający popełni błąd przy założeniu dla ilorazu (np. przyjmie zamiast −4), może otrzymać co najwyżej 1 punkt za drugi etap. Błędy nie-rachunkowe w II etapie dają co najwyżej 1 punkt za ten etap.