Zadanie 33, matura maj 2016, matematyka podstawowa

5 pktobliczeniowetrudne (szac.)Maj 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

5 punktów

Podstawą ostrosłupa prawidłowego trójkątnego ABCS jest trójkąt równoboczny ABC. Wysokość SO tego ostrosłupa jest równa wysokości jego podstawy. Objętość tego ostrosłupa jest równa 27. Oblicz pole powierzchni bocznej ostrosłupa ABCS oraz cosinus kąta, jaki tworzą wysokość ściany bocznej i płaszczyzna podstawy ostrosłupa.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe rozwiązanie

Wprowadzamy oznaczenia: a – długość krawędzi podstawy, H = ∣SO∣ – wysokość ostrosłupa, P – środek krawędzi BC, h = ∣SP∣ – wysokość ściany bocznej BCS, α – kąt OPS nachylenia wysokości ściany bocznej do płaszczyzny podstawy.

Ponieważ wysokość tego ostrosłupa jest równa wysokości jego podstawy, to H=a32H=\frac{a\sqrt{3}}{2}. Objętość ostrosłupa jest równa 27, więc otrzymujemy równanie

13⋅a234⋅a32=27\frac{1}{3}\cdot\frac{a^2\sqrt{3}}{4}\cdot\frac{a\sqrt{3}}{2}=27,

skąd otrzymujemy a = 6.

Wysokość ostrosłupa jest równa H=632=33H=\frac{6\sqrt{3}}{2}=3\sqrt{3}.

Punkt O jest środkiem okręgu opisanego na trójkącie równobocznym ABC, zatem długość odcinka PO stanowi 13\frac{1}{3} wysokości trójkąta ABC, czyli ∣OP∣=13H=13⋅33=3|OP|=\frac{1}{3}H=\frac{1}{3}\cdot 3\sqrt{3}=\sqrt{3}.

Z twierdzenia Pitagorasa zastosowanego dla trójkąta POS otrzymujemy h2 = ∣OP∣2 + H2, h2=(3)2+(33)2h^2=(\sqrt{3})^2+(3\sqrt{3})^2, h2 = 30. Stąd h=30h=\sqrt{30}.

Pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest zatem równe Pb=3⋅12ah=3⋅12⋅630=930P_b=3\cdot\frac{1}{2}ah=3\cdot\frac{1}{2}\cdot 6\sqrt{30}=9\sqrt{30}.

Cosinus kąta nachylenia wysokości ściany bocznej do płaszczyzny podstawy jest równy cos⁡α=∣OP∣h=330=1010\cos\alpha=\frac{|OP|}{h}=\frac{\sqrt{3}}{\sqrt{30}}=\frac{\sqrt{10}}{10}.

Schemat punktowania

5 pkt

rozwiązanie pełne: obliczenie pola powierzchni bocznej ostrosłupa ABCS: 9309\sqrt{30} i cosinusa kąta nachylenia wysokości ściany bocznej do płaszczyzny podstawy: cos⁡α=1010\cos\alpha=\frac{\sqrt{10}}{10}.

4 pkt

rozwiązanie prawie pełne: obliczenie pola powierzchni bocznej ostrosłupa ABCS: 9309\sqrt{30}

– obliczenie cosinusa kąta nachylenia wysokości ściany bocznej do płaszczyzny podstawy: cos⁡α=1010\cos\alpha=\frac{\sqrt{10}}{10}

i na tym zakończenie lub dalsze błędy.

albo

3 pkt

pokonanie zasadniczych trudności zadania: obliczenie wysokości ściany bocznej ostrosłupa: 30\sqrt{30}

– obliczenie długości krawędzi bocznej ostrosłupa: 39\sqrt{39}

i na tym zakończenie lub dalsze błędy.

albo

2 pkt

rozwiązanie, w którym jest istotny postęp: obliczenie długości krawędzi podstawy ostrosłupa a = 6 lub wysokości ostrosłupa H=33H=3\sqrt{3} i na tym zakończenie lub dalsze błędy.

Uwaga: Zdający może obliczyć od razu tangens kąta nachylenia wysokości ściany bocznej do płaszczyzny podstawy ostrosłupa: tg⁡α=H13H=3\operatorname{tg}\alpha=\frac{H}{\frac{1}{3}H}=3, a następnie obliczyć szukaną wartość cosinusa tego kąta: cos⁡α=1010\cos\alpha=\frac{\sqrt{10}}{10}. Otrzymuje wtedy 2 punkty.

1 pkt

rozwiązanie, w którym postęp jest niewielki, ale konieczny na drodze do pełnego rozwiązania: zapisanie równania, z którego można obliczyć długość krawędzi podstawy ostrosłupa: 13⋅a234⋅a32=27\frac{1}{3}\cdot\frac{a^2\sqrt{3}}{4}\cdot\frac{a\sqrt{3}}{2}=27

– zapisanie równania, z którego można obliczyć wysokość ostrosłupa: 13⋅(2H3)234⋅H=27\frac{1}{3}\cdot\frac{\left(\frac{2H}{\sqrt{3}}\right)^2\sqrt{3}}{4}\cdot H=27

i na tym zakończenie lub dalsze błędy.

albo

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający rozważa inną bryłę niż podana w zadaniu, to za całe rozwiązanie otrzymuje 0 punktów.

2. Jeżeli zdający popełni błąd merytoryczny np. w zastosowaniu twierdzenia Pitagorasa przy obliczaniu wysokości ściany bocznej lub w interpretacji własności trójkąta równobocznego, to za całe rozwiązanie otrzymuje co najwyżej 2 punkty.

3. Akceptujemy poprawne przybliżenia dziesiętne liczb rzeczywistych.

Ogólne zasady oceniania: Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Zdający może obliczyć tangens kąta tg⁡α=HOP=333=3\tg\alpha=\frac{H}{OP}=\frac{3\sqrt{3}}{\sqrt{3}}=3, a następnie z tożsamości trygonometrycznej wyznaczyć cos⁡α\cos\alpha. Alternatywnie można stosować tangens i z warunku cos⁡2α=11+tg⁡2α=110\cos^2\alpha=\frac{1}{1+\tg^2\alpha}=\frac{1}{10} otrzymać cos⁡α=1010\cos\alpha=\frac{\sqrt{10}}{10}.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.