Zadanie 17, matura czerwiec 2016, matematyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
7 punktówRozpatrujemy wszystkie walce, których pole powierzchni całkowitej jest równe 2π. Oblicz promień podstawy tego walca, który ma największą objętość. Podaj tę największą objętość.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Odpowiedź: Największą objętość ma walec o promieniu podstawy ; ta objętość jest równa .
Rozwiązanie
Niech r oraz h oznaczają, odpowiednio, promień i wysokość walca (r > 0 i h > 0). Ponieważ pole P powierzchni całkowitej tego walca jest określone wzorem P = 2πr2 + 2πrh, więc otrzymujemy równanie 2π = 2πr2 + 2πrh, które jest równoważne równaniu 1 = r2 + rh. Z tego równania wyznaczamy wysokość walca, . Zauważamy, że nierówność h > 0 jest równoważna nierówności 0 < r < 1. Objętość walca równą V = πr2h zapisujemy jako funkcję zmiennej r:
, gdzie 0 < r < 1.
Pochodna tej funkcji jest określona wzorem V′(r) = π(1 − 3r2) dla 0 < r < 1. Dla pochodna funkcji przyjmuje wartość zero. Ponadto, dla pochodna funkcji przyjmuje wartości dodatnie, zaś dla wartości ujemne. Oznacza to, że w punkcie objętość V tego walca osiąga maksimum lokalne. To maksimum lokalne jest jednocześnie największą wartością funkcji V(r) = πr − πr3 w przedziale (0, 1), ponieważ dla funkcja V jest rosnąca, a dla jest malejąca.
Zatem, przy danym polu powierzchni całkowitej, największą objętość ma walec, którego promień podstawy równa się . Jeżeli , to . Największa objętość tego walca jest więc równa .
Schemat punktowania
Rozwiązanie zadania składa się z trzech etapów.
a) Pierwszy etap składa się z trzech części:
• zapisanie równania 2π = 2πr2 + 2πrh,
• zapisanie objętości danego walca jako funkcji jednej zmiennej, np. ,
• zapisanie, że dziedziną funkcji V(r) jest przedział (0, 1).
Za zapisanie poprawnego równania w pierwszej części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt. Za poprawne zapisanie objętości rozważanego walca w drugiej części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile pierwsza część etapu została zrealizowana bezbłędnie. Punkt za trzecią część zdający otrzymuje niezależnie od realizacji dwóch pierwszych części.
b) Drugi etap składa się z trzech części:
• zapisanie wzoru pochodnej funkcji V(r), np.: V′(r) = π(1 − 3r2),
• zapisanie, że w przedziale (0, 1) pochodna funkcji V ma jedno miejsce zerowe ,
• zapisanie, że funkcja V(r) osiąga w punkcie maksimum lokalne, i uzasadnienie, że to maksimum lokalne jest jednocześnie największą wartością tej funkcji.
Za poprawne rozwiązanie każdej z części tego etapu zdający otrzymuje 1 punkt, o ile poprzednia część etapu została zrealizowana bezbłędnie.
c) Trzeci etap:
1 punkt zdający otrzyma za zapisanie, że dla walec ma największą objętość równą .
Uwaga
Punkty za realizację danego etapu przyznajemy tylko wówczas, gdy zdający rozwiązał poprawnie poprzedni etap zadania.
Komentarz. Możliwe równoważne formy odpowiedzi: , ; , .