Zadanie 15, specimen 2015, matematyka rozszerzona

3 pktobliczenioweśrednie (szac.)Specimen 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym krawędź podstawy ma długość a. Kąt między krawędzią boczną, a krawędzią podstawy ma miarę α > 45° (zobacz rysunek). Oblicz objętość tego ostrosłupa.

ostrosłup prawidłowy czworokątny z oznaczoną krawędzią podstawy a i kątem α między krawędzią boczną a krawędzią podstawyPowiększ
ostrosłup prawidłowy czworokątny z oznaczoną krawędzią podstawy a i kątem α między krawędzią boczną a krawędzią podstawy

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Odpowiedź: V=a36⋅tg⁡2α−1V = \frac{a^3}{6} \cdot \sqrt{\operatorname{tg}^2\alpha - 1} (równoważnie V=a36cos⁡α⋅−cos⁡2αV = \frac{a^3}{6\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha}).

Rozwiązanie (I sposób) – „najpierw wysokość ściany bocznej”

Wysokość h ściany bocznej jest równa h=a2tg⁡αh = \frac{a}{2}\operatorname{tg}\alpha. Z twierdzenia Pitagorasa wynika, że wysokość H ostrosłupa jest równa

H=h2−(a2)2=a2⋅tg⁡2α−1H = \sqrt{h^2 - \left(\frac{a}{2}\right)^2} = \frac{a}{2} \cdot \sqrt{\operatorname{tg}^2\alpha - 1}.

Objętość V tego ostrosłupa jest więc równa

V=a36⋅tg⁡2α−1V = \frac{a^3}{6} \cdot \sqrt{\operatorname{tg}^2\alpha - 1}.

Rozwiązanie (II sposób) – „najpierw krawędź boczna”

Długość b krawędzi bocznej tego ostrosłupa jest równa b=a2cos⁡αb = \frac{a}{2\cos\alpha}. Z twierdzenia Pitagorasa wynika, że wysokość H ostrosłupa jest równa

H=b2−(a22)2=a24cos⁡2α−a22=a1−2cos⁡2α2cos⁡α=a2cos⁡α⋅−cos⁡2αH = \sqrt{b^2 - \left(\frac{a\sqrt{2}}{2}\right)^2} = \sqrt{\frac{a^2}{4\cos^2\alpha} - \frac{a^2}{2}} = \frac{a\sqrt{1 - 2\cos^2\alpha}}{2\cos\alpha} = \frac{a}{2\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha}.

Objętość V tego ostrosłupa jest więc równa

V=a36cos⁡α⋅−cos⁡2αV = \frac{a^3}{6\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha}.

Schemat punktowania

Schemat oceniania I sposobu rozwiązania

3 pkt

zdający wyznaczy objętość V tego ostrosłupa: V=a36⋅tg⁡2α−1V = \frac{a^3}{6} \cdot \sqrt{\operatorname{tg}^2\alpha - 1} (rozwiązanie pełne).

2 pkt

zdający wyznaczy wysokość H tego ostrosłupa: H=a2⋅tg⁡2α−1H = \frac{a}{2} \cdot \sqrt{\operatorname{tg}^2\alpha - 1} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

zdający wyznaczy wysokość h ściany bocznej tego ostrosłupa: h=a2tg⁡αh = \frac{a}{2}\operatorname{tg}\alpha i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwagi:

1. Jeżeli zdający zapisze objętość ostrosłupa w postaci V=13a2⋅(a2tg⁡α)2−(a2)2V = \frac{1}{3}a^2 \cdot \sqrt{\left(\frac{a}{2}\operatorname{tg}\alpha\right)^2 - \left(\frac{a}{2}\right)^2}, to otrzymuje 3 punkty.

2. Co bardziej dociekliwi zdający mogą zauważyć, że tg⁡2α−1=−cos⁡2αcos⁡2α\operatorname{tg}^2\alpha - 1 = \frac{-\cos 2\alpha}{\cos^2\alpha}. Wtedy wysokość H ostrosłupa przyjmuje postać H=a2cos⁡α⋅−cos⁡2αH = \frac{a}{2\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha}, a objętość ostrosłupa przyjmuje postać V=a36cos⁡α⋅−cos⁡2αV = \frac{a^3}{6\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha}.

Schemat oceniania II sposobu rozwiązania

3 pkt

zdający wyznaczy objętość V tego ostrosłupa: V=a36cos⁡α⋅−cos⁡2αV = \frac{a^3}{6\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha} (rozwiązanie pełne).

2 pkt

zdający wyznaczy wysokość H tego ostrosłupa: H=a2cos⁡α⋅−cos⁡2αH = \frac{a}{2\cos\alpha} \cdot \sqrt{-\cos 2\alpha} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

1 pkt

zdający wyznaczy długość b krawędzi bocznej tego ostrosłupa: b=a2cos⁡αb = \frac{a}{2\cos\alpha} i na tym zakończy lub dalej popełni błędy.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Uwaga

Jeżeli zdający zapisze objętość ostrosłupa w postaci V=13a2⋅(a2cos⁡α)2−(a22)2V = \frac{1}{3}a^2 \cdot \sqrt{\left(\frac{a}{2\cos\alpha}\right)^2 - \left(\frac{a\sqrt{2}}{2}\right)^2}, to otrzymuje 3 punkty.

Uwaga do treści zadania

W każdym ostrosłupie prawidłowym czworokątnym kąt α jest większy od 45°. Ta dodatkowa informacja wpisana w treści zadania ma na celu zwrócenie zdającym uwagi na to, że nie będzie sprawdzane badanie warunku rozwiązywalności zadania w zależności od miary kąta α.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.