Zadanie 11, specimen 2015, matematyka rozszerzona

3 pktotwartetrudne (szac.)Specimen 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

3 punkty

Udowodnij, że dla każdej liczby rzeczywistej x i każdej liczby rzeczywistej m prawdziwa jest nierówność

20x2 − 24mx + 18m2 ≥ 4x + 12m − 5.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozwiązanie (I sposób)

Przekształcamy daną nierówność w sposób równoważny do postaci:

20x2 − 24mx + 18m2 − 4x − 12m + 5 ≥ 0.

Sposób „trikowy” polega na odpowiednim grupowaniu:

20x2 − 24mx + 18m2 − 4x − 12m + 5 = (2x − 1)2 + (3m − 2)2 + (4x − 3m)2.

Ponieważ (2x − 1)2 + (3m − 2)2 + (4x − 3m)2 ≥ 0, więc dla każdej liczby rzeczywistej x i każdej liczby rzeczywistej m prawdziwa jest nierówność: 20x2 − 24mx + 18m2 ≥ 4x + 12m − 5.

Rozwiązanie (II sposób)

Inny sposób polega na potraktowaniu wyrażenia 20x2 − 24mx + 18m2 − 4x − 12m + 5 jako trójmianu kwadratowego zmiennej x z parametrem m:

20x2 − 24mx + 18m2 − 4x − 12m + 5 = 20x2 − (24m + 4)x + (18m2 − 12m + 5).

Trójmian ten ma dodatni współczynnik przy x2 oraz niedodatni wyróżnik dla każdego m:

Δ = (24m + 4)2 − 4 ⋅ 20 ⋅ (18m2 − 12m + 5) = −864m2 + 1152m − 384 = −96(3m − 2)2.

Zatem dla każdego x (i dla każdego m) wartość tego trójmianu jest nieujemna.

Schemat punktowania

Schemat oceniania I sposobu rozwiązania

3 pkt

zdający przeprowadzi pełne rozumowanie.

2 pkt

zdający doprowadzi wyrażenie do postaci (2x − 1)2 + (3m − 2)2 + (4x − 3m)2 i na tym poprzestanie lub wyciągnie błędny wniosek, np. taki, że wyrażenie jest dodatnie dla dowolnych liczb x i m.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Schemat oceniania II sposobu rozwiązania

3 pkt

zdający zapisze wniosek dotyczący trójmianu 20x2 − (24m + 4)x + (18m2 − 12m + 5): trójmian ten ma dodatni współczynnik przy x2 oraz niedodatni wyróżnik dla każdego m, zatem dla każdego x (i dla każdego m) wartość tego trójmianu jest nieujemna.

2 pkt

zdający pokaże, że wyróżnik trójmianu 20x2 − (24m + 4)x + (18m2 − 12m + 5) jest niedodatni lub obliczy wyróżnik kwadratowy trójmianu −864m2 + 1152m − 384.

1 pkt

zdający zapisze, że rozważa trójmian kwadratowy i obliczy jego wyróżnik.

0 pkt

rozwiązanie, w którym nie ma istotnego postępu, albo brak rozwiązania.

Komentarz. Nierówność wymaga wykazania, że iloczyn wyrażeń po lewej stronie jest zawsze co najmniej równy 24.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.