Matura z chemii, maj 2017: arkusz z odpowiedziami i rozwiązaniami

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 60%

Zadanie 1.1

Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków.

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 60%

Wybierz pierwiastek (X albo Z), którego atomy w stanie podstawowym mają większą liczbę elektronów niesparowanych. Uzupełnij poniższy zapis, tak aby przedstawiał on konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym wybranego pierwiastka. Zastosuj schematy…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 33%

Zadanie 1.3

Napisz wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X oraz wzór sumaryczny tlenku pierwiastka Z, w którym ten pierwiastek przyjmuje maksymalny stopień utlenienia. Wzór sumaryczny wodorku pierwiastka X: Wzór sumaryczny tlenku pierwiastka Z:

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętełatwe 79%

Zadanie 2

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. 1. Lit ma wyższą wartość pierwszej energii jonizacji niż sód, ponieważ w jego atomie elektron walencyjny znajduje się (bliżej jądra / dalej od jądra) niż elektron…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 63%

Zadanie 3.1

Czy chlorek arsenu(III) ma budowę kowalencyjną, czy – jonową? Narysuj wzór elektronowy chlorku arsenu(III). Uwzględnij wolne pary elektronowe. Chlorek arsenu(III) ma budowę Wzór:

ChemiaMaj 20171 pktotwartełatwe 83%

Zadanie 3.2

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji chlorku arsenu(III) z wodą.

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 30%

Zadanie 4

Uzupełnij poniższe zdania. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie wzory i podkreśl właściwe określenie spośród wymienionych w nawiasie. Spośród związków oznaczonych numerami I, II i III najmocniejszym kwasem jest Spośród zasad sprzężonych z kwasami…

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętetrudne 15%

Zadanie 5

W poniższej tabeli zestawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku w różnych temperaturach. Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004. Przeanalizuj dane dotyczące syntezy amoniaku. Następnie uzupełnij zdania…

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 12%

Zadanie 6

W mieszaninie wodoru i azotu użytej do syntezy amoniaku zawartość wodoru wyrażona w procentach objętościowych jest równa 75%. Wydajność reakcji syntezy amoniaku przeprowadzonej w temperaturze T i pod ciśnieniem p jest równa 93%. Oblicz wyrażoną w…

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 27%

Zadanie 7

Na podstawie powyższych informacji narysuj wykres przedstawiający zależność stężenia związku B od czasu trwania reakcji.

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 29%

Zadanie 8

Oblicz masę m próbki węglanu wapnia poddanej prażeniu.

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 40%

Zadanie 9

Zaprojektuj doświadczenie, którym potwierdzisz, że w uzyskanej mieszaninie substancji stałych znajduje się węglan. Uzupełnij schemat doświadczenia – podkreśl wzór jednego odczynnika, którego dodanie (w nadmiarze) do mieszaniny znajdującej się w probówce…

Materiał graficzny
Schemat do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwartełatwe 68%

Zadanie 10

Dla przemiany zilustrowanej powyższym równaniem napisz wzory kwasów i zasad tworzących w tej reakcji sprzężone pary. Uzupełnij poniższą tabelę.

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 56%

Zadanie 11

Oceń, czy podwyższenie pH roztworu, w którym przebiegła reakcja zilustrowana powyższym równaniem, poskutkuje zmniejszeniem, czy – zwiększeniem stężenia anionów węglanowych CO₃²⁻

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 26%

Zadanie 12

W temperaturze 25 °C wodny roztwór węglanu potasu o stężeniu 0,51 mol ⋅ dm⁻³ ma pH równe 12,0. Oblicz stałą dysocjacji zasadowej (stałą równowagi reakcji hydrolizy) anionu węglanowego. Uwzględnij fakt, że w wyrażeniu na…

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 30%

Zadanie 13

Uzupełnij poniższe zapisy, tak aby otrzymać w formie jonowej skróconej równania procesów zachodzących w probówkach I oraz II i decydujących o odczynie wodnych roztworów soli. Probówka I +H₂O ⇌ +

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętetrudne 39%

Zadanie 14

Porównaj pH tych roztworów. Uzupełnij zdania wyrażeniami wybranymi spośród podanych poniżej. wyższe niż / równe / niższe niż pH wodnego roztworu NaBr jest pH wodnego roztworu NH₄NO₃. pH wodnego roztworu HCl jest pH…

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 19%

Zadanie 15

Oblicz, ile gramów miedzi znajdowało się w opisanej próbce stopu. Wynik końcowy zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.

ChemiaMaj 20171 pktzamknięteśrednie 56%

Zadanie 16

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

Tabela do uzupełnienia
Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętełatwe 72%

Zadanie 17

Halogenowanie alkanów (przemiana oznaczona na schemacie numerem 1) w obecności światła przebiega przez następujące etapy: Etap I: $\ce{X2 ->[\text{światło}] 2X^{\bullet}}$ Etap II: X^∙ + RH → HX + R^∙ Etap III:…

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętetrudne 36%

Zadanie 18

Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1 i 2. Uzupełnij tabelę.

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 55%

Zadanie 19

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego przebiegła reakcja oznaczona na schemacie numerem 3. Uzupełnij tabelę – wpisz barwy mieszaniny reakcyjnej przed reakcją i po reakcji, jakie można było zaobserwować w czasie tego doświadczenia.

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 50%

Zadanie 20

Poniżej przedstawiono wzór półstrukturalny (grupowy) węglowodoru, który poddano ozonolizie. Podaj nazwy systematyczne końcowych produktów reakcji ozonolizy, której poddano ten węglowodór

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 38%

Zadanie 21

Pewien związek organiczny ma następujący wzór półstrukturalny (grupowy): Spośród podanych poniżej wzorów węglowodorów I–III wybierz wzór związku, który – poddany ozonolizie – utworzył tylko jeden produkt przedstawiony powyższym wzorem. Podaj numer, którym…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20172 pktotwartetrudne 36%

Zadanie 22

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) alkenów A i B. Wyjaśnij, dlaczego alken B nie występuje w postaci izomerów geometrycznych cis–trans. Wyjaśnienie:

Tabela do uzupełnienia
Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 58%

Zadanie 23

Uzupełnij poniższą tabelę. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) substancji, która jest organicznym produktem reakcji związku I z amidkiem sodu, oraz wzór półstrukturalny (grupowy) związku II.

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 45%

Zadanie 24

Określ, czy ΔH opisanej reakcji rozkładu metanu jest większa od zera, czy – mniejsza od zera. Odpowiedź uzasadnij

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 35%

Zadanie 25

Wyjaśnij, dlaczego wydajność opisanej reakcji maleje ze wzrostem ciśnienia

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 34%

Zadanie 26

Wykonaj obliczenia i zaproponuj jeden wzór półstrukturalny (grupowy) chloropochodnej tego węglowodoru.

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 42%

Zadanie 27.1

Podczas etapu I (oznaczania zawartości fenolu) zachodzi reakcja jonów bromkowych z jonami bromianowymi(V) – BrO₃⁻ – w roztworze o odczynie kwasowym. Produktami tej przemiany są brom i woda. Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub…

ChemiaMaj 20172 pktobliczeniowetrudne 20%

Zadanie 27.2

Gdy do zakwaszonego roztworu fenolu zawierającego nadmiar jonów bromkowych wprowadzi się bromian(V) potasu w nadmiarze w stosunku do fenolu, to wytworzony brom (w ilości równoważnej do bromianu(V) potasu) reaguje z fenolem zgodnie z równaniem (etap II):…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktzamknięteśrednie 56%

Zadanie 28

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie. Fenol, który jest pochodną benzenu zawierającą grupę hydroksylową związaną z pierścieniem, ulega podczas etapu II oznaczania reakcji substytucji (elektrofilowej /…

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 61%

Zadanie 29.1

Czy alkohole i etery o tej samej liczbie atomów węgla w cząsteczce są izomerami? Uzasadnij swoją odpowiedź. Odnieś się do związków, których wzory wymieniono w tabeli

ChemiaMaj 20172 pktotwarteśrednie 56%

Zadanie 29.2

Spośród związków o wzorach podanych w tabeli wybierz substancję najmniej lotną i substancję najbardziej lotną. Napisz numery, którymi oznaczono wzory wybranych związków. Następnie wyjaśnij, dlaczego etery są bardziej lotne niż alkohole o tej samej masie…

ChemiaMaj 20172 pktotwarteśrednie 54%

Zadanie 30

Poniżej przedstawiono wzory: cykloheksanonu, cykloheksanolu i kwasu adypinowego. Literami a, b i c oznaczono wybrane atomy węgla. Określ formalne stopnie utlenienia oraz typ hybrydyzacji (sp, sp², sp³) atomów węgla oznaczonych w podanych wzorach…

Tabela do uzupełnienia
Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 21%

Zadanie 31

Podaj liczbę moli elektronów oddawanych przez 1 mol cykloheksanonu i 1 mol cykloheksanolu podczas opisanych przemian. Przemiana I: Przemiana II:

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20172 pktotwartetrudne 32%

Zadanie 32

Uzupełnij poniższy zapis, tak aby przedstawiał on w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w kolbie podczas przeprowadzonego doświadczenia. Oceń, czy gdyby do opisanego doświadczenia użyto kwasu etanowego zamiast kwasu metanowego, również…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwartetrudne 15%

Zadanie 33.1

Przeanalizuj budowę cząsteczki kwasu winowego ze względu na możliwość wystąpienia stereoizomerii i odpowiedz na poniższe pytanie. Wpisz TAK albo NIE do tabeli i podaj uzasadnienie. Uzasadnienie:

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 42%

Zadanie 33.2

Uzupełnij poniższe schematy – utwórz wzory w projekcji Fischera dwóch stereoizomerów kwasu winowego będących diastereoizomerami.

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 40%

Zadanie 34

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji kwasu winowego z metanolem użytym w nadmiarze w środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI).

ChemiaMaj 20171 pktzamkniętełatwe 67%

Zadanie 35.1

Uzupełnij schemat doświadczenia. Podkreśl nazwę odczynnika, który – po dodaniu do niego roztworów opisanych związków i wymieszaniu zawartości probówek – umożliwi zaobserwowanie różnic w przebiegu doświadczenia z udziałem winianu disodu i octanu sodu.…

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktotwarteśrednie 43%

Zadanie 35.2

Odczynnik: – zawiesina świeżo wytrąconego wodorotlenku miedzi(II) – odczynnik Tollensa – wodny roztwór oranżu metylowego Opisz zmiany możliwe do zaobserwowania w czasie doświadczenia, pozwalające na potwierdzenie, że do probówki I wprowadzono roztwór winianu…

Materiał graficzny
Schemat do uzupełnienia

ChemiaMaj 20171 pktzamknięteśrednie 50%

Tabela do uzupełnienia

ChemiaMaj 20172 pktotwartetrudne 30%

Zadanie 38

Napisz równania reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1 i 2. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) form alaniny. Równanie reakcji 1: Równanie reakcji 2:

Materiał graficzny

ChemiaMaj 20171 pktzamknięteśrednie 51%

Zadanie 39

Wybierz i podkreśl wzór cukru, którego może dotyczyć powyższy opis.

Materiał graficzny